IRAEGUl BOTATAIGACHA ICOMANTAIGUIRO OCA NIBARINTSICA
[Preamble]
Aiti ora caninaro ora icogaigui angantaigu antagaisati matsiguenga. Ten ongomeite queroca inintacagaigi pairo-raca anganquero ora caninaro. 
AQUENGAIGACA ora antagaisati matsiguenga aisati icantaigaca. Aroquenta ibogaigu iriro matsiguengasonori. Iroro teni ongomeite cara paniro imeratimari ira basini. Teni ongomeite cara paniro ingantaguebiritir catsimaro ira basin. Aisati caninataque antagaisati matsiguenga intimasantaigue caninasati. 
AQUENGAIGACA cara tojai icantaguebiritengani ora te onganinate ira matsiguenga tenta irogigue irirojegui matsiguengasonori. Icantaiguri ora ogigui eiro te ongomeite. Aquengaigaca cara iroguiaque omagaro matsiguenga intimaigu caninasati. Teni ongomeite intsorogaigue, teatisati ongomeite iritasegue, carari caninataque antagaisati irinibataigue ora ijique caninaro, aisati caninataque inguemisantaigu ora ijique caninaro. 
AQUENGAIGACA caninataque angbintsaigueri omagaro matsiguenga arota ingantaigu ora ijique caninaro. Aique quero icogaigui iriocairi itingomipague. 
AQUENGAIGACA caninataque intimaigue caninasat antagaisat matsiguenga. Quero iguisgotobaga, querootisati ygobaga, querootisati yomintsorogobaga ira paniacha omagaropaguequ. 
AQUENGAIGACA eiro iragtane omagarojegui pas ora jitacha Naciones Unidas cara antagaisati matsiguenga ingantaigu ora ijitaigui caninaro aisa teni ongomeite cara te pairi iranintacaguiri ingantiro. Aquengaigaca cara aisati icantaigaca omagaro, srari aisati tsinane. Aquengaigaca caninataque omitocotaguetiri antagaisati matsiguenga intimaigue caninasati. 
AQUENGAIGACA cara caninataque omitocotaigueri omagaro matsiguenga iraniacaninatobaguima aisati iranintacagobaguma ingantaigu ora caninaropague. 
AQUENGAIGACA caninataque irogigue antagaisati matsiguenga ora aquengaigaca. 
IRAEGUl BOTATAIGACHA ICOMANTAIGUIRO OCA NIBARINTSICA: 
Aiti ora caninaropague. Caninataque ingantaiguero antagaisati matsiguenga. Teni ongomeite cara queroca inintacagaigi pairiraca anganquero ora caninaro. Aisati caninataque ingomantaguqueri imatsiguenga itingomipague irogometaiguri cara isicoiraqu arota iraniacaninatobaguma omagaro matsiguengajegui atiraca itimaiguira. 
1.
Antagaisati matsiguenga ibogaigu matsiguengasonorl. Aisati icantaigaca. Teni iromerataiguengani. Antagaisati iquengaigui aisati igiguiro ora caninaro aisati igiguiro ora te onganinate. Iroro caninataque omagaro matsiguenga iraniacaninataigueri ira basiniati matsiguenga aisati ingantaiguer ora caninaro. 
2.
Antagaisati ora ocomanti oca sanguenarica irasi omagaro matsiguenga. Teni ongomeite cara queroca pairiraca inintacagaigi anganquero. Jemita obiro srari, jemita obiro tsinane, jemita obiro biracocha, matsiguengasonori, tsitari. Jemita pinibare, j emita pitosorintsite, jemita ora piquengui, jemita tojai piguireguite. Aisati jemita negaraca pitimi, jemita pairoraca ijitara pitingomi. Teni ongomeite cara queroca inintacaguimi pinganquero ora osanguenataga yaca. 
3.
Teni ongomeite cara irguimi pairiraca. Teatisati ongomeite cara imeratimi basini, teatisati ongomeite cara pairiraca ingantaguebiriquemi ora catsimaro. 
4.
Ten ongomeite cara pairiraca iromanantr ira basini. Quero ini ibimantaga. 
5.
Obironta matsiguenga, ten ongomeite cara iratsipiriaquemi pairiraca. 
6.
Caninataque itingomipague iraniacaninataiguer antagaisati matsiguenga. Ainta itingomi ira jitacha joes. Iraniaquerita iriro omagaro matsiguenga caninari. 
7.
Aiti sanguenaripague caninaro ora iquengaigaca itingomi. Ora sanguenaripaguera ocbintsaiguri antagaisati matsiguenga aisati icantaigaca omagaro matsiguenga catingasatiqu sanguenari. 
8.
Ira joes ingbintsaigumi cara sanguenariqu iromitocoquem cara ainta pairiraca quero inintacaguimi pinganque ora ijique caninaro omagaro matsiguenga. 
9.
Teni ongomeite cara irgasitimi pairiraca, teatisati cara iromingasiquemi, teatisati cara iriocasiquerni piguebatsitequ. 
10.
Aroca pinganque ora te onganinate, aisati aintaca ira comantgotmine cara picanque ora te onganinate, quero igoontimi querootisati icomantgotim picasitgote ira joes queroca iniacaninatim. Querootisati icomantgotimi pairiraca ora pinganque queroquerai picomantgota obiat, 
11.
1. Aintaca ir comantgotmi picanque ora te oganinate, iraniacaninatimita joes irooti irogoontasantimi cara picantagueti ora te onganinate. Aisati immita ora pininti arota pingomantgotma caninasati. 
2. Teni ongomeite cara ingasitgatimi cara sanguenariqu teca inguengaiguema pitingomi teraiquerai pingantaguete ora te onganinate. 
12.
Teni ongomeite cara ingantocotaguetasitimi obiro, aisati cara jrinibatgotaguetasitimari pomatsiguenga. Ora sanguenari ongbintsmi. 
13.
1. Teni ongomeite cara pairiraca quero inintacaguimi pijataguque cara pingogue negaraca pintimaque cara quibatsiqu teni asintasitengani. 
2. Aisati caninataque pisotocan paisipaguequ, aisati pasi pobaisitequ, aisati caninataque popigaima pobaisitequ. 
14.
1. Cara ingantaguquimi catsimaro, caninataque pijaque cara basiniatiqu pas arota ingbintsaimi canta. 
2. Cara picantaguque ora te onganinate quero pisiga cara basiniatiqu pas. Caninataque irogoontimi cara pasi pobaisitequ aisati ingomantgotimi ora picanque. Ingasitgatimi cara picantaguque ora te onganinate. 
15.
1. Caninataque antagaisati matsiguenga inganque: "Oca paisica iroonti nasi nobaisite". Quero pairi ygopitimi cara picanque: Oca nasiati nobaisite". 
2. Querootisati pairiraca ygopitimi cara pingogu pijocanro pobaisite aisati pijaque cara iroraiqu pobaisite. 
16.
1. Ainta ira ogomeantatsi teni ongomeite pgue pijina cara onibateca basiniati nibarintsi cagaro pasi. Teni ongomeite oca ogomeantagantsica. Caninataque pgue pijina arota irinane pijanequite irootisati pomatsiguenga. Aroca inganque quero pgui pijina basiniatinta onibare, quero piquemisantir tenta irogte ora icanti. Aitosati asi tsinane ira gu ojime. Caninataque guero ojime jemita irinibare. 
2. Paniro pguiro pijina, paniro pguri pijime cara pinguenguma pitirooti obiro. 
3. Caninataque ongbintsmi gobirino obiro aisa pijina aisa pijaniquite. 
17.
1. Caninataque antagaisati matsiguenga ingasintmaro ora iraisati: iguebatsite, ibango, irantomnto, aisati basinipague. 
2. Ten ongomeite cara pairiraca irgopitimi ora pasiati. 
18.
Teni ongomeite cara pairiraca iragquemi ora pinguenguma aisati ora pinguemisanque. Caninataque pinguemisanqueri pasi pitosorintsite. Aisati caninataque cara picogui pingampiatiro ora pinguenguma aisati ora pinguemisanque. Caninataque pomanocotiri pitosorintsite aisati pogometocotiri catingasatiqu matsiguenga. 
19.
Caninataque antagaisati matsiguenga inguenguma ora ijique caninaro aisati caninataque ingomantaguetiro atiraca ininti. Teni ongomeite cara pairiraca inganquemi ora te onganinate aroquenta piquianca ora basiniati ora te inguenguema iriro. 
20.
1. Caninataque popatoitima obirojequi arota pintaigu ora caninaro. 
2. Aisati queroca pininti popatota, caninataque. 
21.
1. Caninataque cara antagaisati matsiguenga ingomantro igobirinote ora icogui iriro. Queroca icantiro iriati caninataque iragque basini ira nibabintineri catingasatiqu itingomipague. 
2. Aitica ora onganquineri matsiguenga pigobirinote. caninataque onganquimi omagaro obirojequi. 
3. Ora inintaigue matsiguengajegui agqueri ora ingantaigu itingomipague. Aisati caninataque irirai itingomi iripgairi ira irinaga cara iragtaigu imatsiguenga. 
22.
Caninataque antagaisati matsiguenga intarobacaate aisati irante arota inganinasretan irironta matsiguengasonori. Aisati caninataque igobirinote omitocotiri intimaque caninasati aisati inganinatan. 
23.
1. Caninataque intarobacaate matsiguengajegui inganque ora oganinatrini atiraca iranint. Queroca pini itarobacaare omitocotirita igobirinote iraniaquero irorai itarobacaare. 
2. Caninataque antagaisati matsiguenga irguiri iriatisati quirequi aisati icantari ibega pairiraca basini cara inganque irootisati itarobacaare. 
3. Caninataque cara intarobacaate matsiguenga irguiri iguireguite ira cotonguiboro arota quero itasegui iriro querootisati imatsiguenga. Queroca cotonguiboro ainta iromitocoquerl. 
4. Caninataque antagaisati matsiguenga intsibatimari basini irapatoitaiguma cara ingbintsaiguma ora iraisatijegui. 
24.
Caninataque intarobacaate omagaro matsiguenga. Aisati caninataque cataguiteri comagoriantague cara quero itarobacaati. Aisati caninataque ora jitacha vacacin cara prosati iripnabintiri antagaisati matsiguenga iguireguite. 
25.
1. Caninataque pintarobacaate antagaisati obirojegui pguri quirequi ira cotonquiboro arota popaigue quero pitasegui, cotonguiboro asi pomanchaqui obiro aisati asi pijina aisati irasi pijaniquite, aisati cotonguiboro asi jompi. Aisati caninataque ainta iromitocoquemi aroca pijanait, aroca otsonquima pitarobacaare, aroca ingamaque ira casintimi, aroca pintiasiparitan. 
2. Caninataque ainta ira ingbintsro aisati iromitocotiro antagaisati tsinane aisati ojaniquite cara ontsomaqueri. Aisati caninataque ingbintsaigueri omagaro janequi jemita irogtengani iriri. 
26.
1. Caninataque irisitoriataigue antagaisati matsiguenga cara isicoiraqu cara ipnabentineri igobirinote ora opnatima primaria. Iragqueri ianiquite casintari cara irisitoriate. Caninataque irogigan irogomere inganinatan, aisati iraniacaninataigueri ira basini irogomere, aisati irogtan intimaque caninasati, aisati iromitocoqueri antagaisati matsiguenga iraniacaninatobaguma cara ocanti oca sanguenarica. 
2. Caninataque irisitoriataigue antagaisati arota irogtanro ora caninaro cara inganinasretan, aisati iraniacaninatiri ira basiniati aisa iromitocoqueri imatsiguenga cara iraniacaninataiguri iraegui basiniati. 
3. Iraegui casintari janequi inganque pairo irogometaiguri ianiquite. 
27.
1. Caninataque antagaisati matsiguenga intsibataiguemari imatsiguenga cara omagaro inganque ora yameitaigaca irirojegui. 
2. Ainta matsiguenga ingositri 