Tnu'u saja n ayiv ja atu na sa'a ndeva'tna'a Se'e kaka'an taka ma u na'nu

Uxi ki yoo Diciembre kuiya 1948 nganclututu taka ma u na'nu te ngandatnu'i te ngasijinui tnu'u, ja nu tutu ya'a ka'an ja taka ma ayi m ayivi ma k kusa'a ndeva'a tna'a-i. Te sun ngaxindaku-i nu in iin  kusajai ttu ya'a, nu taka ma sa'a ui, te suni ngaxindaku-i ja nasaja tnu'u mu in in suchi kuechi kjika ve'e sikua'a.

TNU'U SAJA N AYIVI JA ATU NA SA'A NDEVA'TNA'A

Tnu'u ka'an libertad, justicia, ji'in Paz chi kaka'an ja natu na kukuna kusa'a ndeva'atna'a chi su'uva kundatnu'u mani, kukoto tna'a-i, kuchinde tna'a ayi ve'e-i, ui t mi ayivi, atu iyo ja kusa'a ndeva'a tna'a-i. 
Nayi atu kajini ja iyo tutu chinde ayi ja ma kusa'a ndeva'a tna'ao, ku ja sa'a ja kua'a ayi u kasa'a ndeva'a tna'a. 
Yuka ku ja kauku xeen ja kuka'avi-o tutu ya'a tnav'a ku kukoto-mani tna'a-o, atu na kukasi ja kusa'atna-o in ja va'a, te ku kuini-ndsiaja-o nanga i'yadsionsi kuinio. 
Te suni u kuechi,  na'nu taka tusuma-i ni jika ka'nu ayivi ngandututu-i te ngandaka'i ya jiniu'u ja atu na sa'ndeva'tna, ni a'a, ni te tna'va iin, iin, u kuk va'a, atu ayi kunda'vi koo. 
Te suni tkol tu'u  ni jika ka'nu nayiv ngasijinui tnu'u ja kukuatnui ttu ka'a tnu'u ja atu na sa'a-ndeva'tna. 
Te suni n taka tu'u  kukani-ini in tna ka'a ttu ja ma sa'a ndeva'tna-o chi ku kukot va'atna takatu'u ayi kyiyo m ayivi. 
NU NGADUTUTU AYI 
TE SE'E NGAKA'I 
TNU'U KA'A JA ATU 
NA SA'A NDEVA'A TNA'A 
Jiniu'u ja taka tu'u ma ayi kujiyo ini u kuechi ji'in u na'nu, ni jika ka'nu ayivi, kuin ja kundukunde-i tnava'a takutu'u ayi ji'n ve'e tniu kusaja-i tnu'u tna ka'a ttu ja ma k sa'a ndeva'tna-o. Te sumi jiniu'u ja kusaja-i tnu'uma nu suchi kasikua'a tnava'a ku kuchinde-i ma-i, tata-i, nana-i, nu kajiyo-i tnundo'o ji ayi sa'andeva'a'a. 
Artculo 1
Taka ma ayi nguiakoi ayivi atu na ja'a tnu'u ja kusa'a ndeva'a-i, su'uva kajito va'aa-i, yuka ku ja jiniu'u ja kukototna-i. 
Artculo 2
Suni ka'a ja ma sa'a ndeva'tna-o, kasa-i ja inuni kaku taka-tu'uo, at kaji ayi, atu nu sa'a kue tnu, kuij, a'a, t kakui, te suni atunu sa'a kue nanga yu'u ka'a-i, nanga i'yandiosi jinindiaja-i, suni atu nu sa'a nu kuika-i xi kunda'v, suni atu nu sa'a ndega u kaku-i. 
Te suni tutu ka'a ja ma sa'a-ndeva'tna-o ku kuatniu taka ma u ayivi. 
Artculo 3
Tutu ya'a chi atu jai tnu'u ja kuxintna yi, su'uva iyo ja chindea' te iyoi ja nenu taka tu'u ayi nija'anu ji'i suchi lule. 
Artculo 4
Ni in ayi ma ku kunukechi ka'anga-i nu ika ayi, te sumi ma ku sa'a ndeva'a-i ayi jnukuechi nu-i. 
Artculo 5
at na ja'a tnu'u ja kusa'ndeva'tna ayi, kukanitna-i kuquendetna-i ji'in kuka'ndeva-i. 
Artculo 6
Taka tu'u ma ayi jikondva ayiv, chi iyo in ttu ka'a ja tu na sa'a ndeva'a'a. 
Artculo 7
Taka tu'u ma ayi inuni kakui, inuni kande-i nu t tni  te suni ku chindea'te nu atu kuechi iyo. 
Artculo 8
Taka tu'u ma ayi ku nduku-i in ayi chindea'a n iyo in kuechi ja kui'i, ve'e kaa, xi na inka tnundo'o iyo-i. 
Artculo 9
Ni in ayi ma ku kuivi ve'e kaa, xi kutaa-i u-i nu tu na ki'echi iyo. 
Artculo 10
Taka tu'u ma ayi ku chinde-i ma-i nu ve'e tniu n kaa kuechi ja'a-i nava'a kundaa n kuechi sa'a-i  at na kuech iyo. 
Artculo 11
1. Taka ayi kaa chuechi ja'a-i ma k ki'in ve'e kaa nu tu kundaa kuechi tna ka'a ttu ja ma ku sa'a ndeva'atna-o. 
2. Te suni ma ku ki'in kani-i ve'e kaa, nu masu kuechi xeen sa'a-i. 
Artculo 12
Ni ii ayi ma ku ka'a tnu'u ja ku nka ayi nu jini na tniu ku, ch sni kuechi skava ja'a-i n ka'a tnu'u-i. 
Artculo 13
1. Taka ma ayi, chi sumi kuu kondava-i, ndenga kuini-i, te suni ku kji-i ndee kuu koo ve'e-i ini u-i. 
2. Taka ayi ku ke-i uma-i, te suni ku ndkokuii-i. 
Artculo 14
1. N iyo i ayi jika jnu-i u-i chi ku nduku-i in u nu ko-i. 
2. Nu jako-i in u chi ma kuu kundakuekaa'a ayi u-i, suka ka'an tutu ya ma sa'a ndeva'sa tna-o. 
Artculo 15
1. Na ayi kuini ja xisama-i u-i chi ku sa'a-i. 
2. at ma naku kasi, nu kuini in ja xisama-i u, teyu-i. 
Artculo 16
1. T ji'in a'a chi ku kutnanda'ate nu ja kajo kuiya-te, te suni iyo ja in kuchindea'ai. 
2. Ku kutna'anda'a-i nu ska kakuini ma-i. 
3. ayi, so'a-i jin taka ayi u iyo ja koto a'a  nava'a ku keko va'a-i 
Artculo 17
1. Taka tu'u ayi jiniu'u ja koo nu kava ve'ei. 
2. Ni in ayi ma ku kinde-i nu kaa ve'e ayi ji'n nu chi'i itu. 
Artculo 18
Taka tu'u ma ayi ku kani-in taka ma ja kuini-i, suni ku kuinindiaja-i nu kuimi-i, suni ku xisama-i iyandiosi-i, te sumi ku ndakani- nu ayi ja kuinindiaja-i ndiuxi. 
Artculo 19
Taka tu'u ma ayi, iyo ja ku kundutu'tu-i te kundatnu-i, te kuka'a-i in in naxi ja-ini-i. Suka iyo ja atu na kasi yu'u ayi ka'am, ku saja-i tnu'u, naxi kuini ma-i. 
Artculo 20
1. Taka tu'u ma ayi, iyo ja k kustutu-i, tna', te kundututu-. 
2. Ma k kuxitet-tna' ja kundututu-i nu at kuini ayi. 
Artculo 21
1. Taka tu'u ma ayi, iyo ja ku kunetniu-i ini  te ku kuii ma-i, xi ku kani-i inka ayi. 
2. Taka tu'u ma ayi, iyo ja ku kukunukuechi-i u-. 
3. ayi u, kaji t sikko- ayi ktni u. 
Nduttu yi nija'anu te kakajin uni ayi, te u ku ja ka'an na jko tniu. 
Artculo 22
Taka ayi u iyo ja te katn tniu na'anu, iyo ja chindete ayi u tna'va ku kuko va'a-, te suni kuchinde tna'te ju'in inka u na'nu tna'va ku kutvate ayi ndo'o tnu'ndo'o. 
Artculo 23
1. Taka tu'u ma ayi, iyo ja kuk tniu- nu kakuini, te tniu ku kusa'a, te sun iyo ja k ya'avi-. Nu atu triu-, chi iyo ja ku chindea'a t tnu. 
2. Taka tu'u ma ayi sa'atniu nu, te suni nu k xu'u- 
3. Taka tu'u ma ayi sa'atniu, chi suni nu k xu'u- chi kajiyo tna'a- ve'e, te kuini ja chinde a'a t nee triu ka'anu u uko'oyo. 
4. Taka ma ayi iyo ja ku kundututu- te kukaji- ayi kuchind-a'a na tnundo'o kajiyo nu kasa'tniu-. 
Artculo 24
Taka ayi sa'a tniu, iyo ja ku ndetatu-i n jinu tniu-, te suni ku ndetatu-, nu kanika ndetatu- te suni ke ya'avi-. 
Articulo 25
1. Taka ma ayi jininu'u ja kuko va'a ji'in tna'ai, tnava'a k ja kuka-, ve'ei, sa'ama-, nu ku-i tatna, nu sa'a triu-, nu ku'a-, nu ji'i y-i xi a'a si'i-. Nu ngu-nija'nu-i, xi kuana tniu. 
2. ayi u'un sa'a chi suni iyo ja kusa'anu a'a . Taka ma suchi lule kkaku ve'e ayi ngatna'nda'a, xi sa'a nda'vi chi iyo ja nu kukoto va'a a'a ayi u. 
Artculo 26
1. Taka tu'u ma ayi jiniu ja sikua-. ayi sikua chi atu iyo ja tnu'ya'vi-. Kaukn te jini'u ja sikua'a ayi in kuiya. ayi kikua'a ntsi. in kuiya, chi suni ku sikua- nu kuini ma-i. 
2. Ve'e sikua chi iyo- ja chinde in in ayi tna va'a kukutu'unai te k, kuchinde tna' ku kukutu'uva ja ma kusa'a ndeva'atna, ndatnu'u mani-i, taka ma ayi u kuechi, u na'nu ni jika ka'anu tna va'a ku kukue'enu va'a taka ma u, te atu ma na kukana. 
3. Taka tu'u ma tata kajiyo sa'a, iyo ja ku kukjite nu kusikua'a sa'ate. 
Artculo 27
1. Takatu'u ma ayi jiiu'u ja ku kivind taka ma ja iyo ini u, kui na in tniu, in viko, te suni ku sikua ayi tna va'a chinde u. 
2. Taka ayi iyo ja u koto va'a taka in tniu sa'a tnava'a atu na su'u tniu sa'a. 
Artculo 28
Taka ayi ndetu taka ja ka'an tutu ja tu na sa'andeva'a tna'a, ku jiko nu in, in u teyu. 
Articulo 29
1. Kata ma ayi iyo ja sa'a tniu  tnava'a chinde nu te sa'a ka'anu. 
2. Taka ayi chi iyo ja kuatnu'i u-i tna va'a ku kukuatnu'u tna'a ji in, in ayi . 
3. Taka tnu'u ya'a ma ku ja ma sa'anuo chi su tnia'a tna va'a una ku kusa'a ndeva'a tna'ao. 
Artculo 30
i in u, ni in, ayi ma ku, sikaka yata taka tnu'u ka'an naxi kukoto tna ayi. 
