DEARBH UILE-CHOITEANN CEARTA AN DUINE
[Preamble]
De Bhr gurb  aithint dnte dchais agus chearta comhionanna do-shannta an uile dhuine den chine daonna is foras don tsaorise, don cheartas agus don tsochin sa domhan, 
De Bhr gur thionscain a neamhaird agus an m-mheas ar chearta an duine gnomhartha barbartha a chuir uafs ar choinsias an chine daonna, agus go bhfuil forgartha gurb  meanmarc is uaisle ag an gcoitiantacht saol a thabhairt i rim a bharfas don duine saoirse chainte agus chreidimh agus saoirse  eagla agus  amhgar, 
De Bhr go ndearna pobail na Nisiin Aontaithe sa Chairt dearbh athuair ar a gcreideamh i gcearta bunsacha an duine, i ndnit agus i bhfintas pearsan an duine agus i gcearta comhionanna fear agus bean, agus gur chinneadar tac leis an ascnamh sisalach agus rim maireachtana nos fearr a thabhairt i gcrch faoi shaoirse nos fairsinge, 
De Bhr gur ghabhadar na Stt-Chomhalta faoi chuing ghealltanais go ndanfaid, i gcomhar leis na Nisiin Aontaithe, urraim uile-choiteann ifeachtach d'irithi do chearta agus do shaoirs bunsacha an duine. 
De Bhr go bhfuil s for-thbhachtach, chun an gealltanas sin a chomhalladh ina iomline, go mbeif ar aon-tuiscint maidir leis na cearta agus na saoirs sin, 
Anois ar an abhar sin forgrainn an Tionl Ginerlta an Dearb Uile-choiteann seo ar Chearta an Duine mar chomhchaighden le tabhairt i rim ag gach pobal agus gach nisin ionas go ndenfaidh gach uile dhuine agus gach uile organ den chomhdhaonnacht, agus iad de shor ag tabhairt an Dearbhuithe seo d n'aire agus d n-idh, dchell, trd an teagasc agus an t-oideachas, chun urraim do na cearta agus do no saoirs sin a choth agus chun a irithi trd bearta ascnaimh, nisinta agus eadarnisinta, go mbeidh aithint agus feidm ifeathtach uile-choiteann acu, n hamhin i measc pobal na Stt-Chomhalta fin, ach fs i measc pobal na gcrocha at faoina ndlnse sin. 
Airteagal 1.
Saolitear na daoine uile saor agus comhionann ina ndnit agus ina gcearta. T bauidh an rasin agus an choinsiasa acu agus dld iad fin d'iompar de mheon bhrthreachais i leith a chile. 
Airteagal 2.
T teideal ag gach uile dhuine chun na gceart agus na saoirs go lir at leagtha amach sa Dearth seo, gan idirdheal don tsaghas, go hirithe maidir le cine, dath, gnas, teanga, creideamh, tuairim pholitochta n tuarim eile, bunadh nisinta n sisilach, maoin, breith n cimocht eile, 
Fairis sin, n danfar aon idirdheal ar fhoras no cimochta poiliticila, dlnsila n eadarnisinta at ag an tr n an chroch len mbaineann duine, p acu croch neamhsplech, croch iontaobhais, n croch gan rialtas dchais , n croch a bhfuil aon teoranta eile ar a ceannasacht. 
Airteagal 3.
T ag gach uile dhuine, an ceart chun marthana, chun saoirse agus chun slndla a phearsan. 
Airteagal 4.
N coimedfar aon duine faoi mhoghsaine n faoi dhaoirse; toirmeasctar gach gn den mhoghsaine agus de thrdil na mogha. 
Airteagal 5.
N danfar castireacht ar bith n cir n pions adrcaireach, mdhaonna n tirchimneach a chur air. 
Airteagal 6.
T ag gach uile dhuine an ceart chun a aithinte i ngach uile it mar phearsa i lthair an dl. 
Airteagal 7.
Is comhionann na daoine uile i l'athair an dl agus is dligh dhibh an dl do thabhairt coimirce dhibh i gcomhionannas gan leithcheal ar aon neach. 
Dltear do chch comhionannas coimirce i gcoinne aon leithcheal a shrdh an Dearbh seo agus i gcoinne aon bhriogaireachta chun leithcheal den tsrt sin a dhanamh. 
Airteagal 8.
T ag gach uile dhuine an ceart chun firithin ifeachtil d'fhil  na bins nisinta innila i gcoinne gnomhartha a shraos na cearta bunsacha a bheir an bunreacht n an dl dh. 
Airteagal 9.
N danfar go forlamhach aon duine a ghabhil a choinneil n a chur ar deoraocht. 
Airteagal 10.
Dlonn an uile dhuine, i gcomhionannas iomln lena chile, isteacht chothrom phoibl d'fhil  bhinse neamhsplech neamhchlaon chun a chearta agus a oblagid agus aon chiseamh coiriil ina aghaidh a chinneadh. 
Airteagal 11.
1. Gach duine a ciseofar i gcion inphonois is tuigthe  a bheith neamhchiontach go dt go gcruthatear ciontach  do rir dl i dtrail phoibl, ina mbeidh ar fil aige gach cir is g lena chosaint a rth. 
2. N daorfar duine ar bith in ngeall ar aon ghnomh n neamhghnomh nach cion in-phonis a bh ann, trth a dhanta, faoin dl nisinta n faoin dl eadarnisinta. N n gearrfar pons is troime n mar dob in-ghearrtha an trth a rinneadh an cion. 
Airteagal 12.
N danfar cur isteach go forlmhach ar dunie ar bith maidir lena shaol probhideach, a theaghlach, a ionad cnaithe, n a chomhfreagras n n danfar ionsa air i leith a onra n a chile. 
Airteagal 13.
1. T ag gach uile dhuine an ceart chun gluaiseacht agus cna ina rogha ite laistigh den Stt. 
2. T ag gach uile dhuine an ceart chun imeacht as aon tr, lena n-irtear a thr fin, agus filleadh ar a thr fin 
Airteagal 14.
1. Le linn garleanna, t ag gach uile dhunie an ceart chun tearmann a lorg agus a bheith aige i dtortha eile. 
2. N fadfar feidhm a bhaint as an gceart seo i gcs inchiseamh a leanas iarbhr as coirthe neampholaiticila n as gnomhartha at contrrtha dochuspir agus do bhuntreora na Nisin Aontaithe 
Airteagal 15.
1. T ag gach uile dhuine an ceart chun nisintacht d'athr. 
2. N danfar go forlmach a nisintacht a bhanit d'aon duine, n fs an ceart chun a nisintacht d'athr. 
Airteagal 16.
1. Ar aois in-nuachair a shln dhibh t ag fir agus mn, gan srian ar bith maidir le cine, nisintacht n creideamh, an ceart chun psadh agus teaghlach a bhun. Is ionann na cearta at acu maidir leis an bpsadh, le linn an phstas agus ar scaoileadh a phsta. 
2. N danfar psadh gan saorthoil iomln na beirte at le psadh. 
3. Is  an teaghlach is buon-aonad promha bunaidh don chomhdhaonnacht do rir ndra agus dlonn an chomhdhaonnacht agus an Stt  a chaomhnadh. 
Airteagal 17. 
1. T ag gach uile dhuine an ceart chun maoin a shealbh , ina anoar agus i gcomhar le daoine eile. 
2. N fidir a mhaoin a bhaint go forlmhach de dhuine ar bith. 
Airteagal 18. 
T ag gach uile dhuine an ceart chun saoirse machnaimh, coinsiasa agus credimh; airtear sa sa cheart sin an tsaoirse chun a chreideamh n a dheimhne d'athr maraon leis an saoirse chun a chreideamh n a dheimhne d'fhiolsi, ina aonar n a n in ineacht le daoine eile, go poibl n go probhideach, trd an teagasc, an cleachtadh, an adhradh agus na deas-ghntha. 
Airteagal 19.
T ag gach uile dhuine an ceaqrt chun saoirse tuairime agus chun saoirse nochtuithe tuairime; irtear sa cheart sin saoirse chun tuairim a bheith aige gan aon bhac air, agus chun eolas agus smaointe a lorg, a ghlacadh agus a leathadh tr mhein ar bith, gan aird ar chroch-theoranta. 
Airteagal 20.
1. T ag gach uile dhuine an ceart go mbeidh saoirse aige teacht ar tionl agus gabhil le comhlachas go stheoilte 
2. N cead a chun dfhiacha ar dhuine ar bith gabhil le haon chomhlachas irithe. 
Airteagal 21
1. T ag gach uile dhuine an ceart chun pirt a ghlacadh i gcrsa rialuithe a thre, go dreach n tr ionadaithe a toghtar go saorlach. 
2. T comhcheart ag gach uile dhuine rochtain a bheith aige ar an tseirbhs phoibl in thr fin. 
3. Is  toil an phobail is foras don dars rialuithe; lireofar an toil sin de thoradh toghchn ionraic a danfar  aim go ham tr bhtil chomhchoiteann chomhionann agus tr tn-bhallid n ar mhodh d shamhail sin a rthaos saoirse bhtla. 
Airteagal 22.
T ag gach uile dhuine, mar chomhalta den chomhdhaonnacht, an ceart chun slndla sisiala; dltear d go bhfadfaidh s, de thoradh an tsaothair nisinta agus an chomhair eadarnisinta agus do rir eagraochta agus acmhainne gach Stit ar leith, na cearta a shsamh, i gcrsa eacnamochta agus comhdhaonnachta agus cultra, is dual d dhnit agus is riachtanach do shaor-fhorbairt a phearsantachta. 
Airteagal 23. 
1. T ag gach uile dhuine an ceart chun oibre, chun saoirse maidir le fostaocht a thoghadh, chun coinnollacha cra ssla oibre agus chun a chosanta in aghaidh na dfhostaochta. 
2. T ag gach uile dhuine, gan aon idirdheal, an ceart chun na pighe canna le haghaidh na hoibre canna. 
3. T ag gach duine a dhanas obair an ceart chun luach saothair chir shsil a bharfas go mbeidh aige fin, agus ag a theathlach, cir mhaireachtana mar is dr do dhnit an duine, agus ina theannta sin p caomhaint shisialach eile is g. 
4. T ag gach uile dhuine an ceart chun ceardchumainn a bhun agus gabhil le ceardchumainn chun a leasa a chosaint. 
Airteagal 24. 
T ag gach uile dhuine an ceart chun sosa agus scthe, agus go hirithe chun teora rasnach lena uaireannta oibre agus chun saoirse le pigh d'fhil  thrth go chile. 
Airteagal 25.
1. T ag gach uile dhuine an ceart chun caghdein mhaireachtana is leor do shlinte agus do shoileas an duine fin agus a theaghlaigh, ar a nirtear bia, adach, ionad cnaithe, freastal liachta, agus na seirbhs sisialacha is g; t ceart aige chun slndla le linn dfhostaochta, breoiteachta, agumais, baintreachais, sean-aoise n aon easpa eile sl mhaireachtana in imthosca nach bhfuil neart aige orthu. 
2. Dltear aire agus cnamh speisialta don mhthair agus don leanbh. Bharfar an chaomhaint shisialach channa don uile leanbh, p acu faoi chuing an phsta n lasmuigh dh a rugadh. 
Airteagal 26. 
1. T ag gach uile dhuine an ceart chun an oideachais. Bharfar an t-oideachas in aisce, sna cimeanna tosaigh agus bunaidh ach go hirithe. Beidh an bun-oideachas igeantach. Cuirfear an t-oideachas teicniil agus gairmiil ar fil go comhchoiteann; beidh combrochtain do rir fintais ag gach uile dhuine ar an rd-oideachas. 
2. Beidh de chuspir ag an oideachas pearsantacht an duine d'fhorbairt ina hiomlinte agus urraim a neart do chearta an duine agus do no saoirs bunaidh. Cothidh s an chomhthuiscint, an caonfhulaing a