
======================================================================
Legissètz-me LibreOffice 5.3
======================================================================


Per las darrièras mesas a jorn d'aqueste fichièr, vejatz http://oc.libreoffice.org/

Aquel fichièr conten d'informacions importantas a prepaus del logicial LibreOffice. Gaitatz d' informacions abans de començar l'installacion.

La comunautat LibreOffice es responsabla del desvolopament d'aqueste produit e vos voldriá convidar de participar en qualitat de membre. Coma utilizaire novèl, podètz consultar lo site de LibreOffice que conten d'informacions utilas a prepaus del projècte LibreOffice e de la comunautat qu'existís al l'entorn d'el. Rendètz-vos sus http://www.libreoffice.org/.

LibreOffice es vertadièrament liure per los utilizaires totes ?
----------------------------------------------------------------------

LibreOffice es liure d'utilizacion per totes e totas. Podètz prene aquela còpia de LibreOffice, l'installar sus tant d'ordinadors que desiratz e l'utilisar coma volètz (inclusent l'utilizacion comerciala, dins las administracions e las organisacions, atal coma dins l'educacion). Per pus de detalhs, veire lo tèxte de la licéncia provesit amb lo telecargament de LibreOffice.

Perqué LibreOffice  es gratuis per los utilizaires, utilizairas totes, totas ?
----------------------------------------------------------------------

Podètz utilizar aquela còpi de LibreOffice  gratuitament per çò que des contribuidors individuals e d'entrepresas sponsòrs an concebut, desvolopat, testat, traduit, documentat, susportat, promu e ajudat de mai d'autres biaisses encara per faire çò que LibreOffice es uèi - lo logicial de burotic Open Source leader mondial.

Se presatz lors esfòrces e volètz vos assegurar que LibreOffice contunhatz son desvolopament dins lo futur, vos calriá contribuir al projècte - veire http://www.documentfoundation.org/contribution/. cadun es liure de contribuir a son nivèl.

----------------------------------------------------------------------
Nòtas sus l'installacion
----------------------------------------------------------------------

LibreOffice necessita una version recenta de l'environament d'execucion java (JRE) per l'utilizacion completa de las foncionalitats. Lo JRE fa pas partida del paquet d'installacion LibreOffice, deu èsser installat separadament.

Configuracion necessària :
----------------------------------------------------------------------

Generalament, es melhor d'installar LibreOffice amb las metòdas aconselhadas per vòstra distribucion Linux (coma  Ubuntu Software Center, dins lo cas de Linux Ubuntu ). Es lo biais melhor d'aver una integracion optimala dins vòstre sistèma. Sovent LibreOffice es installat per defaut dins vòstre sistèma Linux tre l'origina.

Aquel installador LibreOffice "autonòm"  es provesit per los utilizaires qu'an de besonh d'un apercebut o de besonhs especifics o encara de besonhs excepcionals.

* Nosel Linux version 2.6.18 o superior
* glibc2 version 2.5 ou supérieure ;
* freetype version 2.2.0 o superiora;
* gtk version 2.10.4 ou supérieure ;
* Gnome 2.16 o superiora, amb los paquetatges gail 1.9 e at-spi 1.7 (requesit pel supòrt de las aisinas de tecnologia assistiva [AT]) o una autra GUI compatibla (tala coma KDE, demest d'autres).

I a una granda varietat de distribucions Linux e amai pòt existir d'opcions d'installacion (KDE vs Gnome, etc.). D'unas distribucions provesisson lor version pròpria " nativa" de LibreOffice que pòt èsser un pauc diferenta qu'aquesta version de LibreOffice comunautària. Podètz aver la doas versions mas es aconselhat d'escafar la version "nativa". Per lo biais de procediment cal consultar la documentacion de vòstra distribucion.

Es recomandat de faire totjorn una salvagarda de vòstre sistèma abans de suprimir o d'installar de logicials.

Asseguratz-vos que i pro d'espaci de memòria liura dins lo repertòri temporari del sistèma e que los dreits de lectura, d'escritura e d'execucion son acordats. Tampatz los autres programas abans de començar l'installacion.

Installacion de LibreOffice suls sistèmas Linux Ubuntu basats sus Debian/Ubuntu
----------------------------------------------------------------------

Per las instruccions a prepaus l'installacion d'un paquet de lengae (aprèp aver installat la version Anglés US de LibreOffice), legissètz la seccion çaijós intitulada Installar un paquet de lenga.

Quand descompressatz l'archiu telecargat, lo contengut descompressat s'aficha dins un sosrepertòri. Dobrissètz una fenèstra de gestionari de fichièrs e navegatz fins al repertòri que comença per "LibreOffice_", seguit del numèro de version e d'informacions sus la plataforma.

Aqueste repertòri conten un sosrepertòri nomenat "DEBS". Cambiatz de repertòri per lo de "DEBS".

Clicatz amb lo boton dreit dins lo repertòri e causissètz "Dobrir un terminal". Una fenèstra de terminal se dobrís. picatz las comandas seguentas (vos serà demandat de picar vòstre senhal root abans que la comanda s'execute) :

Las comandas seguentas installan LibreOffice e los paquets d'integracion al burèu (los podètz copiar e los pegar dins una fenèstra de terminal puslèu que d'ensajar de los picar) :

sudo dpkg -i *.deb

Lo processús d'installacion es ara acabat e avètz normalament las icònas de las aplicacions totas de LibreOffice dins lo menú de las aplicacions de l'environament de burèu.

Installacion de LibreOffice sus Fedora, openSUSE, Mandriva e autras sistèmas Linux qu'utilizan de paquetatges RPM
----------------------------------------------------------------------

Per las instruccions a prepaus de l'installacion d'un paquet de lenga (aprèp aver installat la version Anglés US de LibreOffice), legissètz la seccion çaijós intitulada Installar un paquet de lenga.

Quand descompressatz l'archiu telecargat, lo contengut descompressat apareis dins un sosrepertòri. Dobrissètz una fenèstra de gestionari de fichièrs e navigatz fins al repertòri que comença per "LibreOffice_", seguit del numèro de version e d'informacions sus la plataforma.

Lo repertòri conten un sosrepertòri nomenat "RPMS". Cambiatz de repertòri per aqueste repertòri.

Clicatz amb lo boton dreit dins lo repertòri e causissètz "Dobrir un terminal". Una fenèstra de terminal se dobrís. picatz las comandas seguentas (vos serà demandat de picar vòstre senhal root abans que la comanda s'execute) :

Pels sistèmas basats sus Fedora : su -c'yum install *.rpm

Pels sistèmas basats sus Mandriva : sudo urpmi *.rpm

Pels autres sistèmas basats sus RPM (openSUSE, etc.): rpm -Uvh *.rpm

Lo processús d'installacion es ara acabat e avètz normalament las icònas de las aplicacions totas de LibreOffice dins lo menú de las aplicacions de l'environament de burèu.

Alternativament, podètz utilizar l'escript 'install' situat dins lo repertòri superior d'aquesta archiu per executar una installacion en tant qu'utilizaire. L'escript va parametrar LibreOffice amb son pròpri perfil per aquesta installacion, separat del perfil LibreOffice normal. Remarcatz qu'aquò installarà pas las partidas d'integracion sistèma talas coma los elements de menú de l'environament e los enregistraments de tipe MIME de l'environament.

Nòtas concernent l'integracion dins l'environament de burèu per las distribucions Linux non previstas per las instruccions d'installacions çai-sota
----------------------------------------------------------------------

Normalament, es possible d'installar LibreOffice facilament sus d'autras distribucions Linus non especificadas. Lo principal aspècte que pòt faire problèma es l'integracion dins lo burèu. 

Lo repertòri d'integracion al burèu conten tanben un paquet nomenat libreoffice5.3-freedesktop-menus- 5.3.01-1.noarch.rpm (ou libreoffice5.3-debian-menus_5.3.01-1_all.deb o similar). Es un paquet per totas las distribucions Linux que prenon en carga las recomandacions/especificacions Freedesktop.org (http://en.wikipedia.org/wiki/Freedesktop.org) e es balhat per l'installacion sus d'autras distribucions Linux non previstas per las instruccions çaisús.  

Installacion d'un paquet de lenga
----------------------------------------------------------------------

Telecargatz lo paquet de lenga e de la plataforma que volètz.Son disponibles al meteis endreit que los archius d'installacion principala. Del gestionari de fichièr Nautilus, descomprimissètz l'archiu telecargada dins un repertòri (lo vòstre burèu, per exemple). Asseguratz vos qu'avètz plan quitat totas las aplicacions LibreOffice (amb l'aviada rapida, s'es activada).

Cambiatz de repertòri per lo dins lo qual avètz descomprimit lo paquet de lenga telecargat.

Ara, cambiatz de repertòri per lo qu'es estat creat pendent lo processus d'extraccion. Per exemple, pel paquet de lenga occitan per un sistèma basat sus Debian/Ubuntu 32-bit, lo repertòri es nomenat LibreOffice, mai certanas informacions de version, mai Linux_x86_langpack-deb_oc.

Ara, cambiatz de repertòri per lo que conten los paquetatges d'installar. Sus de sistèmas basats sus Debian/Ubuntu, lo repertòri es DEBS. Sus de sistèmas Fedora, openSUSE o Mandriva, lo repertòri serà RPMS.

Del gestionari de fichièr Nautilus, vos cal clicar amb lo boton dreit dins lo repertòri e vos cal causir la comanda "Dobrir un terminal". Dins la fenèstra del terminal, cal executar la comanda per installar lo paquet de lenga (vos serà demandat de picar lo vòstre senhal)

Pels sistèmas Ubuntu/basats sus Debian : sudo dpkg -i *.deb

Pels sistèmas basats sus Fedora : su -c'yum install *.rpm

Pels sistèmas basats sus Mandriva : sudo urpmi *.rpm

Pels autres sistèmas qu'utilizan RPM (openSUSE, etc.) : rpm -Uvh *.rpm

Ara vos cal aviar una de las aplicacions de LibreOffice - Writer, per exemple. Anatz dins lo menú Aisinas, e causissètz Opcions. Dins la bóstia de dialòg Opcions, vos cal clicar sus "Paramètres lingüistics", puèi causir "Lengas". Dins la lista desrotlanta de "Interfàcia utilizaire" seleccionatz la lenga que venètz d'installar. Podètz faire parièr amb la "Tòca de separacion de decimalas", la "moneda per defaut" e la " lenga per defaut del document". 

Aprèp lo reglatge d'aqueles paramètres, clicatz sus Òc. La brústia de dialòg se tamparà e veiretz un messatge per vos informar que la modificacions seràn presas en compte sonque aprèp la tampadura de LibreOffice  e sa reobertura (vos cal quitar, tanben l'aviada rapida s'es activa).

Lo còp que ven ont lançaretz LibreOffice, la lenga qu'avètz causida s'installarà.

----------------------------------------------------------------------
Problèmas a l'aviada del programa
----------------------------------------------------------------------

Las dificultats amb LibreOffice ven benlèu de problèmas amb l'afichatge (problèmas amb lo pilòt de la carta grafica) . Se aquestes problèmas arriban, vos cal actualizar lo pilòt de la carta grafica o assajar d'emplegar lo pilòt prepausat amb vòstre sistèma. Las dificultats d'afichatge d'objèctes 3D se pòdon resòlvre per la desactivacion de l'opcion " Utilizar OpenGL" dins 'Aisinas - Opcions - LibreOffice - Vista - Vista 3D'.

----------------------------------------------------------------------
Acorchis de clavièr
----------------------------------------------------------------------

Sols los acorchis de clavièr (combinason de tòcas) inutilizats pel sistèma operatiu pòdon èsser utilizats dins LibreOffice. Se una combinason de tòcas dins LibreOffice fonciona pas coma descrit dins l'ajuda LibreOffice, verificatz qu'aqueste acorchi de clavièr es pas ja utilizat pel sistèma operatiu. Per corregir aquela mena de conflictes, podètz modificar l'assignacion dels acorchis de clavièr del sistèma operatiu. Alternativament, podètz modificar practicament totas las assignacions de tòcas dins LibreOffice. Per mai d'entresenhas sus aquel subjècte, referissètz-vos a l'ajuda de LibreOffice o a la documentacion d'ajuda de vòstre sistèma operatiu.

----------------------------------------------------------------------
Verrolhatge de fichièr
----------------------------------------------------------------------

Lo blocatge de fichièr es valid per defaut dins LibreOffice. Dins un ret aquò utiliza lo protocòl Network File System (NFS), cal que lo demòni de blocatge per lo client NFS siá activat. Per desactivar lo blocatge de fichièr, vos cal editar l'soffice escript e cambiar la linha"export SAL_ENABLE_FILE_LOCKING" a "# export SAL_ENABLE_FILE_LOCKING". Se desactivatz lo blocatge de fichièr, l'accès a l'escritura del document serà dobèrta per l'usancièr que dobrirà d'en primièr lo document.

----------------------------------------------------------------------
Performança grafica
----------------------------------------------------------------------

Per defaut, LibreOffice afavorís l'aparéncia dels imatges al detriment de la velocitat. Se noatz un ralentiment degut als imatges, vos cal desactivar "Aisinas - Opcions - LibreOffice - Afichatge - Utilizar lo lissatge" vos deuriá ajudar.

----------------------------------------------------------------------
Nòtas importantas sus l'accessibilitat
----------------------------------------------------------------------

Per d'informacions complementàrias sus las foncions d'accessibilitat de LibreOffice, veire http://www.libreoffice.org/accessibility/

----------------------------------------------------------------------
Ajuda als utilizaires
----------------------------------------------------------------------

La pagina principala d'ajuda http://www.libreoffice.org/support/ dona mai d'una possibilitats d'ajuda sus LibreOffice. I a benlèu ja de responsas a las vòstras questions  - verificatz sul forum comunautari sus http://www.documentfoundation.org/nabble/ o vejatz los archius sus la lista  http://www.libreoffice.org/lists/users/. Podètz mandar vòstras questions a users@libreoffice.org. Se volètz vos inscriure a la lista (per obténer una responsa per corrièl), vos cal mandar un corrièl a users+subscribe@libreoffice.org.

Podètz consultar la FAQ a http://www.libreoffice.org/faq/.

----------------------------------------------------------------------
Raportar de disfonciaments & de problèmas
----------------------------------------------------------------------

Nòstre sistèma per raportar, seguir e resòlvre los bugs es actualament BugZilla, graciosament albergat sus https://bugs.libreoffice.org/. Encoratjam totes los utilizaires a raportar los bugs que poirián susvenir sus lor plataforma particulara. Lo rapòrt continú dels problèmas es una de las contribucions las mai importantas que la comunautat dels utilizaires pòt aportar al desvolopament e al melhorament perpetuals de LibreOffice.

----------------------------------------------------------------------
Contribucion 
----------------------------------------------------------------------

La Comunautat LibreOffice tirarà un grand benefici de vòstre participacion activa dins lo desvolopament d'aqueste projècte Open Source important.

Coma utilizaira, utilizaire, representatz ja una part importanta del processús de desvolopament de la seguida e vos volriam encoratjar de prene un ròtle pus important dins la mira d'èsser un contribuidor de la comunautat. Per mai d'entresenhas http://www.libreoffice.org/contribution/

Per començar
----------------------------------------------------------------------

Lo biais melhor de començar de contribuir es de s'inscriure a una lista de discussion, utilizar los archius per vos familiarizar amb lo subjèctes doberts dempuèi la sortida en octobre de 2010 de LibreOffice. Se sètz alara interessat, avètz sonque de mandar un corrièl de presentacion per vos jónher a la còla. Podètz verificar sus la lista los besonhs del projècte aicí http://www.libreoffice.org/develop/.

S'inscriure
----------------------------------------------------------------------

Vaquí qualques listas de forum suls quals vos podètz  inscriure http://www.libreoffice.org/contribution/

* Novèlas : announce@fr.libreoffice.org *recomandada a totes utilizaires* (pauc de trafic)
* Lista principala d'utilizaires : users@fr.libreoffice.org *un biais aisit de seguir las discussions* (trafic mejan)
* Projècte Marketing : marketing@global.libreoffice.org *de delà del desvolopament* (en anglés, trafic elevat)
* Lista de desvolopament generala : libreoffice@lists.freedsktop.org (trafec important)

Participar a un o mai d'un projèctes
----------------------------------------------------------------------

Podètz far de contribucions màgers a aquel projècte Open Source important, quitament s'avètz una experiéncia limitada dins l'encodatge o lo dessenh del programa. Òc, vos !

Esperam que serètz content de trabalhar amb la version novèla de LibreOffice 5.3 e que nos rejonheretz lèu en linha.

La comunautat LibreOffice

----------------------------------------------------------------------
Còdi font utilizat / modificat
----------------------------------------------------------------------

Porcions Copyright 1998, 1999 James Clark. Portions Copyright 1996, 1998 Netscape Communications Corporation.