AKJIA SKUA'IPA SCHIKI SJUTU WAYUU SA'U MMAKAT
So'u ka'i po'loo, kashi tisiienpre, juyaa pol'lootua po'loo shikii mekiietsattua po'loo shikii snainmin pienchi shikii mekiisalumin (1948), s'tpna t Kottirawaa sa'inraka t Nasiones Uniiras mnaka, saapain sma shi'iraajirin akua'ipa t a'inrushika spla sujutu wayuu sa'u mmakat. T ptchi slu'uwataka anain ashajuneer shi'ipa'aya karalo'utalu'u. Schikije asawatnin kasa makat anlia achuntunus namin naa slaulayuukana mma, " nerajirin t ptchi alu'uwataanaka slu'u karalo'utakat t, spla sshajninjatin, saashajeninjatuin, kachikiinjatin shia slu'upna t e'ikuleepleekat ekat e'in, nnojolinjat ko'utkin slu'uwataya sa'u t mmakat. 
PTCHI SPULAPNA
JLJINJAT A'IN taashi, kasalajana, kamaneejirawaa, sa'u t mmakat kayuupalas snainje kajtin atuma t akua'ipa wanawakat napla napshua naa wayuukanairua. 
JLJINJAT A'IN aka meraajin sma mojutin atuma t ptchi aapshika spla sjutu wayuu, watta saali t kasa mojs a'innaka sa'upna na'in wayuu; aka shia'in e'itaanin ma'aka t kasa mliakana ma'i e'iree naa wayuukana, spla nasawatin wanee mma eere akatatnin no'ulia t momoluu jeema mlia, eere taashi nakua'ipa spla yootoo jee msya spla anouja snain kasa nano'ujekat anain;
JLJINJAT A'IN a'inmajninjat ma'i palaajana schikua sujutu wayuu, slu'u wane skua'ipa eere neimalinjatin na'in slia ashkjawaa snain pasalawaa sa'u nakua'ipa;
JLJINJAT A'IN pa'inwaajiraa'injanain schiirua aleewaa napsha naa slalayuukana alu'uwatawa sa'u t mmakat;
JLJINJAT A'IN naa kottiraakana snain t Nasiones Uniiras mnaka no'unirin na'in schirua t achiki splajatka sujutu wayuu slu'u wanawain nakua'ipa jieyuu nama tooloyuu; suma nayataajirain shiire anaata smliala wayuu slu'u t anakat akua'ipa snain taashi;
JLJINJAT A'IN naa slaulayuukana mma sunainkana taapshi naniki spla ayaataajirawa nama naa slu'ukana t Orkaniisasion te las Nasiones Uniiras mnaka, spla kajtinjatin atma, t akua'ipa acheejanaka napuleerua naa wayuukanairua;
JLJINJAT A'IN aapaninjat akua'ipa wanawa nekiiru'umin napshua ptchika t spla anainjatin saaajia napla wayuu, spshua t ptchi alu'uwataanaka anain;
KOTTIRAWAA MLO'USKA
SKJA'IN
TWAALAI SCHIKIMAAJATKA SJUTU WAYUU SA'U T MMAKAT, isakat anain wa'in acheks kapla'in na'in naa sulaulayuuka mma otta msya natuma naa wayuukana jee t laulapiakat spla na'inrin waneepia shia sma nashatinjatin sukua'ipa snain e'ikaa schirua kajutinjatin atuma spshua slu'uwataka achiirua ptchikat t.
SHI'IPAJANA WANE (1)
Naa wayuukana jemeishi spla taashi sma wanawa slu'u nakua'ipa, aka min yaa epijainjana snain anajiranawaa a'in nama napshi.
SHI'PAJANA PIAMA (2)
T alu'uwatanaka slu'u ptchikat t naplajat naa wayuukana napshua nnojots spla ko'utkinjanain sa'uje natapa'a, nanuiki nanoujain no'ummain jee msya sa'uje kasa ekat e'in wanawa'injat napla wanepia.
Otta msya naa wayuukanairua nojolinjana join aplaa sa'uje skua'ipa no'ummain.
SHI'IPAJANA APNIN (3)
Naa wayuukana eeshi spla kajutinjatin atuma naplerua t kataakat o'u, t taashi jee msya a'inmajuna akua'ipa sulia kasachiki.
SHI'IPAJANA PIENCHI (4)
Nojolinjachi aapnin wane wayuu spla achepchia,aplajnitpa kasa msaka tya slu'u skua'ipa spshuaya.
SHI'IPAJANA JA'RAI (5)
Nnojots spla mulia'in a'in naa wayuukana atuma, nnojots spla amojojunin nakua'ipa.
SHI'IPAJANA A'IPIRUA (6)
Kajutinjat nakua'ipa naa wayuukana eepunaale naya.
SHI'IPAJANA AKARATCHI (7)
Wanawashi napshua naa wayuukana so'upala t slaulaka a'inmajia, anaaka naya joolu'u a'inmajnin wanawa. Nojolinjana letin sulia t akua'ipa slu'uwataka t ptchi karalo'utalka.
SHI'PAJANA MEKIISAT (8)
Naa wayuukana eeshi spla asakajaa schirua nakua'ipa laulapialu'upna maaka shiinnule amin t akua'ipa aapshika namin slu'u t Konstitusionka.
SHI'IPAJANA MEKIETSAT (9)
Noojolinjachi ata'unin wane wayuu masalajanoule.
SHI'IPAJANA PO'LOO (10)
Naa wayuukana eeshispla wanawain nakua'ipa snain aapajuna anuiki, o'upala stuma t e'itatka ssalajana kasa spla shiitaaninjatin ssalajana naajala slu'u anakat akua'ipa.
SHI'IPAJANA PO'LOO WANEMIN (11)
1. Wayuu ekai akjnin achiki snain kaaajala nnojolinjachi ssalajanain ma'aka matujajule a'u; wane'ereja shiraajnapa skua'ipa, shiitanetka ssalajana ma'aka slu'uwatain laulayuu spu'uya t. 
2. Nnojolinjana ssalajana'in wane kasa ekai masalajana'in wane suma saaajunin aka slu'uwatain skua'ipa laulapia nnojolinjat joolu'u mlo'ulein ssalajana atuma ayatinjat saalii ma'aka so'ukai saajnaka a'u.
SHI'IPAJANA PO'LOO PIAMAMIN (12)
Nnojolinjana eke'ejnin a'in naa wayuukana sa'uje nakua'ipa nepialu'u, sma napshi jee msya sa'uje t karalo'uta antakaa namin a'inmajninjat t nakua'ipa sulia jamajin naya atuma.
SHI'IPAJANA PO'LOO APNINMIN (13)
1. Naa wayuukana eeshi spla waraitin eepnaweele, eeshi spla kapyain slu'u t mma nachekakal na'in. 
2. Jee msya naa wayuukana eeshi spla antaa sma o'una slu'uje no'ummain otta msya slu'uje wane mma naatajat.
SHI'IPAJANA PO'LOO PIENCHIMIN (14)
1. Ma'aka nchejanle achiki wane wayuu slu'u no'ummain, eeshi spla nchntin akaliijuna slu'u wane mma eere anain nmin. 
2. Akua'ipakat t kajutinjat atuma suleerua wane aajala ekai naatin sulia skua'ipa t Nasiones Uniiras mnaka.
SHI'IPAJANA PO'LOO JA'RAIMIN (15)
1. Naa wayuukana eeshi spla snliamin naya wane mma. 
2. Nnojots spla saakatnin no'ulia snlia no'ummainnnojots achechetninjatin shia nanain ma'aka nawanajaweere sulia.
SHI'IPAJANA PO'LOO A'IPIRUAMIN (16)
1. Nnojots plajninjatin namin naa wayuukana kawayuuse, jieyuu nama tooloyuunnojots erajaninjatin palajaana jalejeewolin, kasain nano'ujain anain kasatalin nata, spla kapshinjanain wanawainjana slu'u anakat akua'ipa. 
2. Akasalajnshi naa wayuukana ma'aka nacheckule na'in. 
3. T wapshika shia akmajaka wapleerua t akua'ipakat, aka min yaa wa'inmajinjat jee msya a'inmajninjat natuma naa slaulayuukana mma.
SHI'IPAJANA PO'LOO AKARATCHIMIN (17)
1. Napshua naa wayuukana eeshi spla kakoroloin naya, otta msya kakorolojirain nama waima wayuu. 
2. Nnojots spla sstnin mojtoule nkorolo wane wayuu.
SHI'IPAJANA PO'LOO MEKIISALMIN (18) 
Naa wayuukana eeshi spla taashi akua'ipa spleerua ano'uja, otta msya e'itana na'in snain kasa anakat napleerua.
SHI'IPAJANA PO'LOO MEKIETSALMIN (19)
Naa wayuukanairua eeshi spla taashi akua'ipa snain yootoo schiki t kasa nekiiru'ukana nnojolinjana ssalajanain aashajawaa sma aapajana wane kasa achiki spla nlu'uwata'in shia spla saapajnin epnaweere shia nlu'uwata'in achiki.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII (20)
1. Naa wayuukana eeshi spla taashi akua'ipa spla a'inraa wane jutkataa jee msya kottirawa slu'u mausii. 
2. Nnojots spla achechetnin a'in wane wayuu snain spushi wane jutkataa.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII WANEMIN (21)
1. Napshua naa wayuukana eeshi spla nalu'uwataajirain nama naa slalayuukana alu'uwatawaa;ottamsya eeshi spla neitain wane nache'epu'ujana ekai nachekuin na'in. 
2. Naa wayuukana eeshi spla erajaa wanawaa sukua'ipa t alu'uwatawaaka sa'u no'ummain. 
3. Jutchin na'in naa wayuukana shia suyuupalaka sukua'ipa t alu'uwatawaa aka min yaa jayas sukua'ipa suka t woto mnaka, spla aliikira naa shikiipu'uninjanaka alu'uwatawaa su'lu'u anakat akua'ipa.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII PIAMAMIN (22)
Napushua naa wayuukana eeshi spla na'inmajnin aka'ipa, otta msya eeshi spla neraajin spshua jamin sukua'ipa shiitajia suwashirin, suma sutnetshe t mmakalirua spla anainjatin na'in snainje t kasa natujaakat a'u.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII APNINMIN (23)
1. Naa wayuukana eeshi spla nayatain snain kasa nayataweekat anain, suma sa'inmajninjatira sukua'ipa nayatain suulia amloulii. 
2. Naa wayuukana nnojlinjana ko'utkin wanawainjat nakanajin, wanawale nayatain. 
3. Nayataale naa wayuukana akanajinjana snainje nayatain, sma wanawa'injatin t nakanajaka suma nayatain,spla anainjatin na'in snain epijaa nuchounni. 
4. Naa wayuunakana eeshi spla achejawaa sukua'ipa wane kottaa spla kajtin atuma t keireekat na'insunain anatiraa nakua'ipa.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII PIENCHIMIN (24)
Nayataale naa wayuukana eeshi spla neemerain so'u wane ka'i, otta msya ayawatninjat sukalia nayatain sapnapa namin t eemerawaaka wala'injana suma'iru.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII JA'RAIMIN (25)
1. Naa wayuukana eeshi spla epijawaa sulu'u anakat akua'ipa sma napshi ma'aka sa'in kapuyaa, kashe'in, erajaana ayuipa, anaa slu'u skua'ipakat spushua. 
2. Naa jemeyuunnukana otta msya naa jo'uyuukana a'inmajninjana spleerua kasa spushua naa jo'uyuukana a'inmajninjana slu'u skua'ipa spushua a'itaina jemein sma waneejetin napshi.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII AIPIRAMIN (26)
1. Naa wayuukana napushua eeshi spla ekirajuna mojutinjat shia napuleerua suttiana'in ekirajawaa nalatirapat, spla ko'omnin natjain wanawainjat nakua'ipa snain antaa slu'umin t ekirajaapulee mulo'uska unipersitaa munaka aka skua'ipa atuma. 
2. Naa wayuukana ekirajnuinjana spleerua anataa nakua'ipa suma atujaa kajutaa atma t suchikika sujutu wayuu spla anainjatin susanalia t mmakat schirua asauta t anamia suchekaka achiki t Nasiones Uniiras munaka. 
3. Napla naa wayuukana eeshi spla aneekajaa t ekirajawaa aapuneeka namin nachounni.
SHI'IPAJANAPIAMASHIKIIAKARATCHIMIN (27)
1. Napushua naa wayuukana eeshi spla erajirain wanaa nama naa waneirua snain antiraa schiki kasa anas napla napushua. 
2. Naa wayuukana eeshi spla sa'inmajnin t kasa naminka,otta msya t kasa nayuralaka nekiiru'uje suka na'in namuiwa'a.
SHI'IPAJANA PIAMA SHIKII MEKIISALMIN (28)
Napushua naa wayuukana eeshi spla shiitaaninjati