# Het handboek van &kigo;

## Inleiding

### Speltype:

Logisch, bord

### Aantal mogelijke spelers:

Twee

&kigo; is een open source implementatie van het populaire Go spel (ook bekend als Weiqi).

Go is een strategisch bordspel voor twee spelers. Het is ook bekend als igo (Japans), weiqi of wei ch'i (Chinees) of baduk (Koreaans). Go staat bekend om de strategische complexiteit, ondanks de eenvoudige spelregels.

Het spel wordt gespeeld door twee spelers, die om de beurt zwarte en witte stenen (stukken, nu gewoonlijk van glas of plastic) plaatsen op de lege kruispunten van een rooster van 19x19 lijnen (9x9 of 13x13 in eenvoudiger varianten).

## Hoe te spelen

### Doel:

Het doel van het spel is een groter deel van het bord te beheersen dan de tegenstander. Een steen, of een groep stenen, wordt geslagen en van het bord verwijderd als er geen lege aansluitende kruispunten zijn, en dit komt doordat ze geheel omgeven zijn door stenen van de andere kleur.

### Een spelletje starten

Bij het begin van &kappname; zijn er twee mogelijkheden om het wondermooie spel Go te spelen: een nieuw spel beginnen, of verder gaan met een vorig spel.

#### Een nieuw spel beginnen

Bij het starten van &kappname; ziet u een scherm zoals in het schermbeeld hieronder weergegeven. Hierin kunt u de namen van de beide spelers opgeven, en de grootte van het bord. U kunt ook instellen dat één of beide spelers door de computer worden gespeeld. Als u tegen de computer wilt spelen, kunt u ook de speelsterkte ervan instellen. Het spel kan worden gestart door Spel starten te selecteren in het menu Spel, te klikken op Spel starten in de widget voor Spel instellen of door op de toets S te drukken.

Nieuw scherm voor het spel Nieuw scherm voor het spel

#### Een ingelezen spel instellen

Als u een eerder begonnen spel wilt voortzetten kunt u de optie Inlezen... kiezen in het menu Spel (zie het schermbeeld van het menu hierboven). Er verschijnt dan een bestandenkiezer, waarin u het gewenste bestand kunt kiezen waarin het gewenste opgeslagen spel.

U ziet nu een scherm dat er uitziet als in het schermbeeld hieronder. Indien u niet verder wilt gaan na de laatste zet, kunt u net zo veel zetten teruggaan als u wenst. U ziet het bord met elke zet terug veranderen. In het instelscherm ziet u ook heel wat bijkomende informatie over het opgeslagen spel.

Druk nu op Spel starten om verder te gaan.

Scherm ingelezen spel Scherm ingelezen spel

Er is ook een optie voor het downloaden vanaf het internet van eerder gespeelde Go-spellen, of spellen die door andere gebruikers zijn opgestuurd. Klik op Meer spellen verkrijgen... in het menu Spel.

Nieuwe spellen ophalen Schermbeeld Nieuwe spellen ophalen

### Een spel spelen

U kunt nu uw eerste spel met Go spelen. Indien u de spelregels nog niet kent, kunt u die lezen op Wikipedia article of op The Interactive Way To Go van Hiroki Mori. U kunt ook kijken op van de Nederlandse Go Bond.

Een zet doen is eenvoudig. Klik op een van de snijpunten (kruispunten) op het bord van Go. U ziet dan een klein zwart puntje op de plaats waar uw steen wordt geplaatst als u klikt.

De kleur van de muisaanwijzer geeft aan welke speler aan zet is.

U kunt dit ook zien als u de spelinformatie leest met hierin de vorige zet, en wat statistische gegevens. Er is ook een complete geschiedenis beschikbaar. Indien u wilt weten in welke volgorde de stenen op het bord zijn geplaatst, klikt u op de knop Zetnummers tonen. Indien u denkt dat u niets opschiet met een volgende zet, kunt u op de knop Pas drukken, waardoor de beurt teruggaat naar uw tegenstander. Indien beide spelers passen, is het spel afgelopen. Merk op dat het beëindigen van een spel Go altijd in overleg gaat.

Een nieuw spel beginnen Een nieuw spel beginnen

Merk op dat u altijd een huidig spel kunt opslaan. Doe dit met behulp van het menu Spel en kies hierin Opslaan item.

#### Een hint krijgen

Soms is het lastig een zet te bedenken. Als u een kleine aanwijzing wilt krijgen van de computer, drukt u op de knop Hint, die te zien is in het schermbeeld hieronder. U ziet dan een paar doorzichtige stenen met een getal erop. Dit zijn dan aanbevelingen voorzien van een score. Aan de score kunt u zien hoe goed de aanbevolen zet is. Klik maar op een van de aanbevolen zetten, of op enig ander vrij veld, voor uw volgende zet.

Een hint krijgen Een hint krijgen

### Strategieën en tips

- Go is meer een kwestie van het omsingelen van gebied (lege ruimte) dan van het slaan van vijandelijke stenen.

- Gebied kan makkelijker worden omsingeld nabij de hoeken (aan twee zijden), dan aan de randen van het bord (3 zijden) en het moeilijkst in het midden van het bord.

- Bij het begin van het spel kunt u het beste de stukken ver uit elkaar plaatsen. Vul uw verdedigingslijnen pas in als uw tegenstander naar binnen begint te dringen

- Plaats stenen niet apart direct naast die van uw tegenstander als u aanvalt. Die lopen dan gevaar te worden opgeslokt, en daar is GnuGo erg goed in. Het is vaak beter wat minder direct aan te vallen.

- Om niet te kunnen worden geslagen, moet een groep stenen twee ogen hebben, of die kunnen maken als die groep wordt aangevallen. Ogen zijn ruimten die niet met elkaar zijn verbonden. Denk aan een doughnut met twee gaten. Uw tegenstander kan de buitenkant omsingelen, maar kan niet beide gaten in een keer bezetten.

- Op het 19x19 bord worden typisch diverse gebieden gevormd, aangevallen of verdedigd. U zult verschillende gevechten tegelijk moeten aangaan. De strategie houdt het inschatten in van sterktes en zwakheden in verschillende gebieden, en het verdelen van uw zetten hierover. Is het beter hier aan te vallen of moet je daar verdedigen?

- Als het bord voller wordt, en het eindspel komt dichter bij, wordt het belangrijk wat compacter te spelen, te knagen aan de verdediging van de tegenstander, en die van u zelf te versterken. Kleine foutjes en omissies kunnen u dan duur komen te staan.

## Overzicht van de interface

### Het menu van &kappname;

&kappname; heeft een standaard &kde; spelmenu, behalve het volgende:

&Ctrl;G Spel Meer spellen verkrijgen...

- Opent de standaard dialoog voor nieuwe zaken ophalen van &kde; voor het ophalen van spellen die door een ander zijn opgeslagen.

S Spel Spel starten

- Start het nieuwe of ingelezen spel.

F Spel Spel beëindigen

- Maakt een einde aan het huidige spel. Denk er aan dat het eindigen van een spel in Go altijd in overleg gaat.

P Zet Pas

- U kunt hiermee passen (uw beurt voorbij laten gaan).

H Zet Hint

- Geeft een aanwijzing door het tonen van doorzichtige stenen met daarop een score.

N Zet Zetnummers tonen

- Tonen van zetnummers aan/uit.

Instellingen Zijbalken Zetten

- Toont of verbergt de zijbalk voor zetten

Instellingen &kappname; instellen...

- Opent een dialoog voor het instellen van &kappname;. Zie het deel Spel instellen voor details.

Bovendien heeft &kappname; de gebruikelijke menuonderdelen van &kde;: Instellingen en Help. Meer informatie vindt u in Menu Instellingen en Menu Help in de basisinformatie van &kde;.

### Sneltoetsen

De standaard sneltoetsen zijn:

### Sneltoetsen

Het huidige spel beëindigen | F
Andere spellen van andere spelers ophalen | &Ctrl;G
Help | F1
Opgeslagen spel inlezen | &Ctrl;O
Passen | P
Afsluiten | &Ctrl;Q
Een ongedane zet toch doen | &Ctrl;&Shift;Z
Het huidige spel opslaan | &Ctrl;S
Een nieuw spel beginnen | &Ctrl;N
Nieuw of ingelezen spel beginnen | S
Zichtbaarheid zetnummers aan/uit | N
Uw laatste zet ongedaan maken | &Ctrl;Z
Wat is dit? | &Shift;F1

## Spelconfiguratie

Indien u de instellingen van &kappname; wilt wijzigen, gaat u naar het menu Instellingen en klikt u op &kappname; instellen....

U ziet nu de instellingendialoog zoals in het schermbeeld hieronder. U krijgt die ook door te drukken op &Alt;S en daarna op &Alt;C.

&kappname; is erg flexibel en kan naar believen worden aangepast. U kunt de posities en grootte wijzigen van alle beeldelementen (widgets) naast het speelgedeelte in het midden. U kunt ook de werkbalk aanpassen aan wat u daarin beschikbaar wilt hebben. Dit doet u in het menu Instellingen. Kies hierin Werkbalken instellen.... Dit kunt u ook doen voor alle sneltoetsen in het spel. Als u zo veel mogelijk ruimte voor het speelveld wilt hebben, kunt u zelfs de werkbalk en de meeste zijbalken verbergen in het Instellingen-menu.

### Algemene instellingen

Het belangrijkste aspect hier is het instellen van de backend van het werkprogramma (engine) van Go. &kappname; werkt alleen goed met een geldige backend. Zoals u in het schermbeeld hieronder kunt zien, wordt hiervoor standaard GnuGo gebruikt. Het lampje bij het gebruikte werkprogramma is groen als alles in orde is. Is dit niet het geval, of wilt u een ander werkprogramma voor Go, dan moet u dat installeren. Let op dat dit het GnuGo Text Protocol (GTP) ondersteunt, en pas de instellingen daaraan aan. Verdere informatie hierover vindt u in de documentatie van dat werkprogramma voor Go.

Algemene instellingen Algemene instellingen.

### Thema-instellingen

Deze pagina stelt u in staat het thema van &kappname; te wijzigen.

&kappname; instellen - thema's Thema-instellingen

## Dankbetuiging en licentie

&kigo;

Programma copyright 2009 Sascha Peilicke sasch.pe@gmx.de

Documentatie Copyright © 2009 Sascha Peilicke sasch.pe@gmx.de

Documentatie bewerking en conversie naar docbook door Yuri Chornoivan yurchor@ukr.net

Standaard thema ontworpen door Arturo Silva jasilva28@gmail.com

&meld.fouten;&vertaling.freek;&vertaling.jaap; &underFDL; &underGPL;

## Installatie

### Hoe &kigo; te verkrijgen

&install.intro.documentation; &install.compile.documentation;

### Compilatie en installatie

&install.compile.documentation;
&documentation.index;