<h2>Каміларой/Эуаглаі</h2>
<p>Народы Каміларой, таксама вядомыя як Ґамэрой, і Эуаглаі — гэта аўстралійскія абарыґенныя культурныя ґрупы, якія месьцяцца ў ў паўночнай частцы Новага паўднёвага Ўэльса. Яны перажылі нашэсьце эўрапейцаў і страцілі значную частку сваёй зямлі. Яны захоўваюць культуру й трывалую повязь з роднай зямлёй, у тым ліку астранамічную традыцыю, упершыню запісаную ў 1860-х гг.</p>

<h3>Заўвага</h3>
<p>Гэтая культура Stellarium зьяўляеца вынікам дасьледніцкага праекту на атрыманьне Вышэйшай ступені Робэрта Фулера з унівэрсытэту Макуоры, Сыднэй, скончанага ў 2014 г. Stellarium быў выбраны як як частка праекту Вяртаньня сабраных ведаў супольнасьцям Каміларой і Эуаглаі ў форме дакумэнтальнага відэа (Зорныя апавяданьні мары) і студэнцкага навучальнага дапаможніка. Кліпы з Stellarium выкарыстоўваліся ў фільме для ілюстрацыі пэўных нябесных аб'ектаў.</p>

<h2>Аб'екты культуры</h2>

<h3>Ґаўаарґай</h3>
<p>Ґаўаарґай — дух Нябеснага эму, ягоная галава знаходзіцца ў Мяшку з вуглем, а шыя й цела прасьцягнутыя праз пыльныя сьцежкі Млечнага шляху (Уаррамбул) за Скарпіёна. Эуахлаі й Каміларой бачаць яго з нагамі ў красавіку й траўні, калі ён — саміца, якая перасьледуе самцоў. З чэрвеня да жніўня ён — самец, і сядзіць у гнязьдзе бяз ног (самцы высіджваюць яйкі), і гэта сыґнал зьбіраць яйкі. Увечары ў позьнім жніўні ён вэртыкальны, і галава зь целам утвараюць два «яйкі», што яйкі нельга зьбіраць. Пазьней, ён зьяўляецца на гарызонце, і вераць, што ён сядзіць у яме з вадой, што значыць, што ямы поўныя вады. Калі ён ніжэйшы за гарызонт, тады ён знаходзіцца на Зямлі ў выглядзе Чорнага эму, якога рэдка бачаць.</p>

<h3>Біррынґолоо</h3>
<p>Біррынґолоо — гэта другая жонка Б'яамэ, тварца ці культурнага героя. Яна сядзіць побач з вогнішчам у ляґеры Б'яамэ, і ўсе кабеты з памерлымі дзяўчынкамі прыходзяць у гэты ляґер перад тым як пайсьці ў Буліма (Нябёсы за Уаррамбулам). Яны чакаюць у гэтым ляґеры пакуль усе іхныя дзяўчынкі не памруць і ня прыйдуць у ляґер, і тады яны могуць ісьці ў Буліма.</p>

<h3>Ярран</h3>
<p>Ярран, таксама вядомы як мінґа, — карані дрэва Ярран, акацыі, гэтае дрэва Б'яамэ ўзяў у Уаррамбул зь першым памерлым чалавекам (і какаду). Ён, у сапраўднасьці, месьціцца ў цэнтры Вугальнага мяшка, а цёмная туманнасьць — гэта дупло дрэва, калі глядзець на яго зьнізу, а карані раскінутыя вакол. Калі нехта памірае й ідзе ў Буліма, ён праходзіць праз дупло Ярран.</p>

<h3>Стары Ўірынґін</h3>
<p>Ўірынґін — «Разумнік» або лекар. Ўірынґін, які знаходзіцца ў Малым маґеланавым воблаку, кантралюе, хто можа йсьці ў Буліма. Калі памерлая асоба не прайшла абрад ініцыяваньня, то ім няможна, бо яны ня ведаюць правілаў, таму ён шле іх да Ўадгааґуджаайлўан у Вялікім маґеланавым воблаку. Гэта дух нараджэньня, якая пашле неініцыяваных назад на Зямлю ў выглядзе немаўля, каб яны маглі прайсьці абрад. Ўірынґін выяўлены на ўсіх могілках абарыґенаў як дрэва Ўілґа (мясцовая вярба).</p>

<h3>Біррай біррай</h3>
<p>Біррай біррай — ґрупа неініцыяваных хлопцаў, закаханых у сем дзяўчат (сясьцёр), Міяй міяй, якія ўтвараюць зоркавае скопішча Плеяды. Яны перасьледавалі Міяй міяй, якія апынуліся на небе, і за гэта яны разьмешчаныя ў Арыёне, як тры зоркі, якія ўтвараюць ягоны пас. Рыґель — іхнае вогнішча, а меч Арыёна — іхная качэрга. Міяй міяй абараняюць ад іх Уірынґін і Стары Дтылар, Альдэбаран.</p>

<h3>Міяй міяй</h3>
<p>Міяй міяй — сем дзяўчат (сясьцёр), якіх загналі ў неба, у залежнасьці ад гісторыі, гэта былі Баррай біррай, ці розныя Ўірынґіны ці іншыя нягоднікі. Яны ўтвараюць зоркавае скопішча Плеяды, а паколькі адна сястра сарамлівая, мы бачым толькі шэсьць зорак. Ад Біррай біррай іх абараняюць Уірынґін і Стары Дтылар, Альдэбаран.</p>

<h3>Стары Дтылар</h3>
<p>Стары Дтылар — u'nf Ўірынґін, у гэтым выпадку Ўірынґін Біррай біррай, неініцыяваных хлопцаў, якія тужаць па Міяй міяй (Сямі сёстрах) у Плеядах. Стары Дтылар — гэта зорка Альдэбаран, альфа Цяльца, і ён знаходзіцца тут каб абараняць Міяй міяй ад Біррай біррай. Перавернутая «V», утвораная альфай, эпсылянам і ґаммай Цяльца — гэта ґунья Старая Дтылара (хаціна).</p>

<h3>Уамба ўамба</h3>
<p>«Уамба» значыць «вар'ят». У даным выпадку, зорка Канопус, мае назву Ўамба ўамба з розных прычын, усё залежыць ад таго, хто расказвае гісторыю. Плянэту Вэнэру таксама называюць Уамба. Існуе меркаваньне, што і Канопус, і Вэнэра ўлетку бачныя блізка да гарызонту, і, праз атмасфэрную дыфракцыю, могуць вельмі хутка зіхацець, што прыводзіць да хуткай зьмены колеру. Гэта можа ўспрымацца як вар'яцтва.</p>

<h3>Уадгааґуджаайлўан</h3>
<p>Уадгааґуджаайлўан — гэта трэцяя жонка Б'яамэ, Вялікае маґеланава воблака, яна сьпявае жанчынам, які зьбраюцца нарадзіць. Яна «сьпявае» дзяцей жанчынам на Зямлі, і яна прымае асоб, пасланых ёй Старым Ўірынґінам у Малым маґеланавым воблаку, і шле іх назад на Зямлю ў выглядзе дзяцей.</p>

<h3>Бандаарр</h3>
<p>Бандаарр — гэта какаду на мове Каміларой/Эуаглаі. Гэты какаду знаходзіцца пад жыватом Эму ў Млечным шляху, калі глядзець ад Эму. Бандаарр — гэта ці чырвоны ці шэры какаду, у залежнасьці ад культуры, і мае значнае значэньне для цырымоній.</p>

<h3>МураайМуяай</h3>
<p>Мураай на мове Каміларой, і Муяай на мове Эуаглаі — гэта какаду з жоўтым чубам. Гэта навіґацыйныя зоркі (Альфа Цэнтаўра й Гадар/Бэта Цэнтаўра). Яны сканчаюцца ў сузор'і Крумкача, куды іхнае дрэва, Ярран, было зацягнута на неба са сьмерцю першага чалавека, і яны заўжды даганяюць Ярран.</p>

<h3>Уарраўілбаарру</h3>
<p>Уарраўілбаарру — гэта дух сьмерч, які жыве ў сузор'і Скарпіёна. Б'яамэ звычайна стрымлівае яго ад прыходу на Зямлю, але ў верасьні ён спушчаецца праз адну з трох дзірак (цёмныя туманнасьці) ў Скарпіёне, і не вяртаецца да сакавіка. У гэты час ён на Зямлі ў якасьці «ўільлі ўільлі» ці сьмерчу, і можа быць небясьпечным для дзяцей і неініяваных мужчын.</p>

<h2>Далейшае чытво</h2>
<p>Больш падрабязнасьцяў пра астраномію народаў Каміларой і Эуаглаі можна знайсьці па адрасе <a href="https://unsw.academia.edu/RobertFuller" class="external">https://unsw.academia.edu/RobertFuller</a>.</p>
