## Японскія стаянкі Месяца

Большасьць астанамічных назіраньняў у Японіі да часоў Рэстаўрацыі Мэйдзі былі шчыльна зьвязаныя з асталёґіяй. Для старажытных кітайскіх, а пазьней карэйскіх і японскіх картоґрафаў чатыры пары году й чатыры напрамкі сьвету пазначаныя чатырма жывёламі-талісманамі — Блакітным драконам Усходу (Вясна), Чырвонай птушкай поўдня (Лета), Белым тыґрам Захаду (Восень) і «Ґэнбу» (Чорнай чарапахай) Поўначы. Кожнай жывёле-талісману адпавядае свай нябесны «палац» зь сямю сэі шуку, якія яасам называліся «прытулкі Месяца». «Месцы» ці «прытулкі» Месяца, магчыма, выкарыстоўваліся для вызначэньня становішча Сонца й плянэт, а таксама Месяца, і іхная колькасьць можа, а можа і не, зьвязаная з пэрыядам арбіты Месяца. Паходжаньне гэтых прывязак цьмянае, а часам і супярэчлівае.

Выэначэньне жывёл-талісманаў і зьвязаных зорных «палацаў» разам са зьвязанымі 28 сэі шуку ці «прытулкамі Месяца» — гэта адзін з найскладанейшых бакоў азіяцкай «астраноміі». Яўнай анамаліяй зьяўляецца тая акалічнасьць, што сапраўдны напрамак руху Сонца супрацьлеглы напрамку прывязкі да пор году Вясны й Восені. Некаторыя навукоўцы сьцярджаюць, што гэта таму, што жывёлы й сэі шуку былі створаныя 17-18 тысячагодзьдзяў таму (анамалія ўтварылася праз прэцэсію), але гэта, насамрэч, не тлумачыць яўнага «зваротнага» руху Сонца праз поры году.

Паводле некаторых навукоўцаў, жывёлы-талісманы й іхныя зьвязаныя сэі шуку выкарыстоўваліся, магчыма, у зьвязку з напрамкам, у якім ручка вялікага каўша (часта ў Кітаі, Карэі й Японіі называецца як «Сем паўночных зорак») паказвае на сонцастаяньні й раўнадзенствы. У дахрысьціянскую эпоху, калі былі створаныя сэі шуку, вялікі коўш не заходзіў, бо ён займаў «больш высокае» становішча, чым цяпер.

Як і ў заходняй культуры, міты й традыцыі ўсё яшчэ маюць уплыў на штодзённае жыцьцё людзей у Кітаі, Карэі й Японіі (нягледзячы на відавочную навукавую абазнанасьць). Аднак, варта адзначыць, што астраляґічнае гаданьне ў Кітаі, Карэі й Японіі было й ёсьць даволі складаным.

Веды, зьвязаныя са стаянкамі Месяца — гэта адзін з найцікавейшых бакоў азіяцкай этнаастраноміі. Японскія інтэрпрэтацыі гэтых прывязак абарачаліся вакол сельскагаспадарчых патрэб і анімістычнага бачаньня прыроды. У адрозьненьне ад шмат якіх заходніх мітаў і традыцый, японскіх багоў у іх падабенстве да жывёл-талісманаў можна разгладаць як праявы прыроды.

Ніжэй прыклад карты зорак часоў эпохі Эдо.

Буйны плян Карты Ясуі, якая паказвае першыя 15 стаянак Месяца

### Блакітны дракон Усходу (Вясна)

7 стаянак Месяца «Усходу» ці «Блакітны дракон».

№ | Кітайскі знак | Значэньне | Галоўная зорка | Назва японскай
1 |  | Рог(і), магчыма, Вугал ці Кут | Альфа Дзевы | Су Бошы
2 |  | Шыя, Горла | Капа Дзевы | Амі Бошы
3 |  | Корань, магчыма, Плечы ці Аснова | Ёта Шаляў; часам Альфа Lib | Томо Бошы
4 |  | Спальня, магчыма, Грудзі | Дэльта Скарпіёна; часам Пі Скарпіёна | Соі Бошы
5 |  | Сэрца | Сыґма Скарпіёна | Накаґо Бошы
6 |  | Хвост | Мю Скарпіёна | Ашытарэ Бошы
7 |  | Кош | Ґама Стральца, часам Эта Стральца | Мі Бошы

### «Ґэнбу» (Чорная чарапаха) Поўначы (Зіма)

7 стаянак Месяца «Поўначы» (Ґэнбу) ці «Чорная чарапаха зімы» (таксама «Змрочны» ці «Чорны» воін).

№ | Кітайскі знак | Значэньне | Галоўная зорка | Назва японскай
8 |  | Конаўка; Мера | Фі Стральца | Хікіцу Бошы
9 |  | Карова | Бэта Казарога | Інамі Бошы
10 |  | Жанчыма, магчыма, «Удава, якая чакае» | Эпсылян Вадаліва | Уруку Бошы
11 |  | Пустэча | Бэта Вадаліва | Томітэ Бошы
12 |  | Вільчак, магчыма, Небясьпека, Схіл | Альфа Вадаліва | Уміямэ Бошы
13 |  | Пакой, магчыма, Ляґер | Альфа Пэґаса | Хацуі Бошы
14 |  | Сьцяна | Ґама Пэґаса | Намамэ Бошы

### Белы тыґр Захаду (Восень)

7 стаянак Месяца «Захаду» ці «Белы тыґр».

№ | Кітайскі знак | Значэньне | Галоўная зорка | Назва японскай
15 |  | Сягень, Нага | Дэльта Андрамэды | Токакі Бошы
16 |  | Пагорак, Аркан; магчыма, Мяхі (кавальскія) | Бэта Авена | Татара Бошы
17 |  | Страўнік | 35 Авена | Экіэ Бошы
18 |  | Прыпынак, Аб'яднаныя; магчыма, «Задзіночаньне» | 17 Цяльца; часам 16 Цяльца | Субару Бошы
19 |  | Сетка; магчыма, зьвязана з Дажджом | Эпсылян Цяльца | Амэфуры Бошы
20 |  | Морда Чарапахі, магчыма, «Чуб на галаве савы» | Альфа Арыёна | Торокі Бошы
21 |  | Сьледчы, Тры | Дэльта Арыёна; часам Бэта Арыёна | Каґасукі Бошы

### Чырвоная птушка поўдня (Лета)

7 стаянак месяца «Поўдня» ці «Чырвонай птушкі».

№ | Кітайскі знак | Значэньне | Галоўная зорка | Назва японскай
22 |  | Калодзеж | Мю Блізьнят | Чычыры Бошы
23 |  | Волат, Д'ябал, магчыма, Прывід | Дэльта Рака; часам Тэта Рака | Тамахомэ Бошы
24 |  | Вярба | Дэльта Гідры | Нурыко Бошы
25 |  | Зоркі | Альфа Гідры | Хотохоры Бошы
26 |  | Расьцягнутая сетка | Ню Гідры | Чырыко Бошы
27 |  | Крылы | Альфа Чашы | Тасукі Бошы
28 |  | Крыжавіна калясьніцы, магчыма, струны Кота | Ґама Крумкача | Міцукаке Бошы

### Вонкавыя спасылкі

- Steve Renshaw, Saori Ihara Star Charts and Moon Stations (абноўлена ў красавіку 2010 г.)