Installation guide (Polski) - ArchWiki

# Installation guide (Polski)

From ArchWiki

Ten dokument jest przewodnikiem do instalacji Arch Linuxa z sytemu live uruchomionego oficjalnym obrazem instalacyjnym. Przed instalacją, zalecane jest przejrzenie najczęściej zadawanych pytań (FAQ). Dla konwencji użytych w tym dokumencie, zobacz stronę Help:Reading. Należy również wziąć pod uwagę, że wszystkie linki na tej stronie prowadzą do ich angielskich wersji.

Dla dokładniejszych instrukcji, zobacz odpowiednie artykuły ArchWiki lub strony podręcznika poszczególnych programów, oba podlinkowane w tym przewodniku. Zobacz stronę podręcznika archlinux(7) dla ogólny opis konfiguracji. Dla interaktywnej pomocy, dostępne jest forum oraz kanał IRC.

## Przed instalacją

Arch Linux powinien być uruchamiany na dowolnej maszynie x86_64 z minimalną ilością 512 MB pamięci RAM. Podstawowa instalacja pakietów z grupy base powinna zająć mniej, niż 800 MB miejsca na dysku. Jako iż proces instalacji musi pobrać pakiety z zewnętrznego repozytorium, wymagane jest działające połączenie internetowe.

Pobierz i uruchom dysk instalacyjny jak opisane w kategorii Category:Getting and installing Arch. Zostaniesz zalogowany na pierwszej wirtualnej konsoli jako użytkownik root z shell'em Zsh; podstawowe komendy takie jak systemctl(1) mogą zostać automatycznie dokończone po naciśnięciu przycisku TAB.

By przejść do innej konsoli, by np. zobaczyć ten przewodnik programem ELinks podczas instalacji użyj skrótu `Alt+strzałka`. By edytować pliki konfiguracyjne, możesz użyć programów nano, vi i vim.

### Układ klawiatury

Domyślny zestaw znaków w konsoli to US. By wyświetlić dostępne układy, wpisz w konsoli `ls /usr/share/kbd/keymaps/**/*.map.gz`. Aby zmodyfikować układ użyj odpowiedniej nazwy pliki w poleceniu loadkeys(1), odrzucając ścieżkę i rozszerzenie. Dla przykładu, wpisz `loadkeys de-latin1`, by wybrać niemiecki układ klawiatury

Czcionki konsolowe są zlokalizowane w `/usr/share/kbd/consolefonts/` i mogą być w podobny sposób ustawione poleceniem setfont(8).

#### Polski układ klawiatury

Aby ustawić polski układ klawiatury, wpisz `loadkeys pl`. Jeśli polskie znaki nie wyświetlają się poprawnie, wpisz `setfont Lat2-Terminus16.psfu.gz -m 8859-2`, by ustawić odpowiednią czcionkę w konsoli. W późniejszej części artykułu opisany zostanie sposób, by permanentnie ustawić polski układ i odpowiednią czcionkę.

### Zweryfikuj tryb uruchomionego systemu

Jeśli tryb UEFI jest uruchomiony na płycie głównej UEFI, Archiso uruchomi Arch Linux z pomocą systemd-boot. By to zweryfikować, sprawdź zawartość folderu efivars:

    # ls /sys/firmware/efi/efivars

Jeśli ten folder nie istnieje, system może być uruchomiony w [w:BIOS|BIOSie]] lub trybie CSM. Odnieś się do podręcznika twojej płyty głównej dla detali.

### Połącz się z Internetem

Obraz instalacyjny uruchamia dhcpcd dla połączenia przewodowego. Możesz sprawdzić połączenie poleceniem:

    # ping archlinux.org

Jeśli nie masz połączenia, zatrzymaj usługę dhcpcd poleceniem `systemctl stop dhcpcd@`, `Tab` i sprawdź stronę Network configuration.

Dla bezprzewodowych połączeń, iw(8), wpa_supplicant(8) i netctl są dostępne. Zobacz stronę Wireless network configuration.

### Zaktualizuj systemowy zegar

Użyh timedatectl(1) by sprawdzić, czy systemowy zegar jest dokładny:

    # timedatectl set-ntp true

By sprawdzić stan usługi, użyj `timedatectl status`.

### Partycjonuj dyski

Gdy rozpoznane przez system live, dyski są przypisane do urządzeń blokowych (block devices) takich jak `/dev/sda`. By zidentyfikować je, użyj lsblk lub fdisk — wyniki kończące się `rom`, `loop` lub `airoot` mogą zostać zignorowane:

    # fdisk -l

Następujące partycje (zakończone liczbą) są wymagane dla wybranego urządzenia:

- Jedna partycja jako katalog główny (filesystem root) `/`.
- Jeśli UEFI jest włączone, partycja systemowa EFI.

Przestrzeń wymiany może być ustawiona na oddzielnej partycji lub pliku wymiany.

By modyfikowć tablice partycji, użyj fdisk lub parted. Zobacz stronę Partitioning po więcej informacji.

Jesli chcesz stworzyć stacked block device dla LVM, szyfrowania dysku lub RAID, zrób to teraz.

### Formatowanie partycji

Po stworzeniu partycji, każda musi być sformatowana odpowiednim systemem plików. Na przykład, by sformatować partycję główną (/) na `/dev/sda1` na `ext4`, uruchom:

    # mkfs.ext4 /dev/sda1

Zobacz File systems#Create a file system po więcej informacji.

### Zamontuj system plików

Zamontuj system plikow na partycji głównej (/) na `/mnt`, na przykład:

    # mount /dev/sda1 /mnt

Stwórz punkty montowania dla pozostałych partycji i je zamontuj, na przykład:

    # mkdir /mnt/boot
    # mount /dev/sda2 /mnt/boot

genfstab wykryje później zamontowane systemy plików i przestrzeń wymiany.

## Instalacja

### Wybierz serwery lustrzane

Pakiety do instalacji muszą być pobrane z serwerów lustrzanych, które są zdefiniowane w pliku `/etc/pacman.d/mirrorlist`. W systemie live wszystkie serwery lustrzane są włączone i są sortowane przez ich status synchronizacji i szybkości w czasie, gdy obraz instalacyjny został utworzony.

Im wyżej serwer jest położony na liście, tym ma wyższy priorytet gdy pobierany jest pakiet. Możesz zedytować ten plik w odpowiedni sposób i przenieść najbliższy geograficznie serwer na górę listy, jednak powinno się wziąć pod uwagę inne krytria.

Ten plik zostanie później skopiowany do nowego systemu przez skrypt pacstrap, więc warto jest go dobrze skonfigurować.

### Instalacja pakietów z grupy base

Użyj skryptu pacstrap by zainstalować grupę pakietów base:

    # pacstrap /mnt base

Ta grupa nie obejmuje wszystkich narzędzi ze środowiska live, takich jak btrfs-progs, czy specyficznego oprogramowania dla urządzeń bezprzewodowych; zobacz packages.both dla porównania.

By zainstalować pakiety i inne grupy takie jak base-devel, dodaj ich nazwy do polecenia pacstrap (rozdzielone spacją) lub do indywidualnych komend menedżera pakietów pacman po wejściu w do środowiska #Chroot.

## Konfiguracja systemu

### Fstab

Wygeneruj plik fstab (użyj `-U` lub `-L` by zdefiniować wpisy przez UUID lub etykiety):

    # genfstab -U /mnt >> /mnt/etc/fstab

Sprawdź gotowy plik w `/mnt/etc/fstab` i zedytuj go w razie błędów.

### Chroot

Wejdź przez chroot do nowego systemu:

    # arch-chroot /mnt

### Strefa czasowa

Ustaw strefę czasową:

    # ln -sf /usr/share/zoneinfo/Region/City /etc/localtime

Dla Polski polecenie będzie wyglądało w następujący sposób:

    # ln -sf /usr/share/zoneinfo/Europe/Poland /etc/localtime

Uruchom hwclock(8) by wygenerować `/etc/adjtime`:

    # hwclock --systohc

Ta komenda zakłada, że zegar sprzętowy komputera jest ustawiony w UTC. Zobacz Time#Time standard dla większej ilości informacji.

### Język

Odkomentuj `en_US.UTF-8 UTF-8`, `pl_PL.UTF-8 UTF-8` i inne wymagane lokalizacje w pliku `/etc/locale.gen` i wygeneruj je poleceniem:

    # locale-gen

Ustaw zmienną `LANG` w pliku locale.conf(5) odpowiednio, na przykład:

    /etc/locale.conf

    LANG=pl_PL.UTF-8

Jeśli zmieniłeś układ klawiatury, zapisz te zmiany w pliku vconsole.conf(5):

    /etc/vconsole.conf

    KEYMAP=de-latin1

Jeżeli chcesz, by w konsoli była możliwość wprowadzania polskich znaków, plik vconsole.conf(5) ma wygladać w następujący sposób:

    /etc/vconsole.conf

    KEYMAP=pl
    FONT=Lat2-Terminus16.psfu.gz
    FONT_MAP=8859-2

### Nazwa hosta

Stwórz plik hostname(5):

    /etc/hostname

    mojanazwahosta

Przemyśl dodanie wpisu do pliku hosts(5):

    /etc/hosts

    127.0.0.1       localhost.localdomain               localhost
    ::1             localhost.localdomain               localhost
    127.0.1.1	mojanazwahosta.localdomain	    mojanazwahosta

Zobacz również: Network configuration#Set the hostname.

### Konfiguracja sieci

Nowo zainstalowany system nie ma żadnego połączenia z siecią uruchomionego domyślnie. Zobacz Network configuration#Network managers.

Dla sieci bezprzewodowych, zainstaluj pakiety iw i {{Pkg|wpa_supplicant} i wymagane pakiety firmware. Opcjonalnie zainstaluj dialog dla użycia wifi-menu.

### Initramfs

Stworzenie nowego initramfs jest zazwyczaj nie wymagane, gdyż polecenie mkinitcpio było uruchomione podczas instalacji pakietu linux poleceniem pacstrap.

Dla specjalnych konfiguracji, zmodyfikuj plik mkinitcpio.conf(5) i stwórz obraz initramfs:

    # mkinitcpio -p linux

### Hasło użytkownika root

Ustaw hasło dla użytkownika root:

    # passwd

### Program rozruchowy

Zobacz Category:Boot loaders dla możliwych wyborów i konfiguracji.

Jeśli posiadasz procesor Intela, zainstaluj pakiet intel-ucode i uruchom aktualizacje mikrokodu

## Uruchom ponownie

Opuść środowisko chroot poleceniem `exit` lub naciskając `Ctrl+D`.

Opcjonalnie manualnie odmontuj wszystkie partycje poleceniem `unmount -R /mnt`: to pozwoli na sprawdzenie "zajętych" partycji i znalezienia przyczyny poleceniem fuser(1).

Na koniec, uruchom ponownie maszynę wpisując `reboot`: pozostałe partycje pozostaną odmontowane automatycznie przez systemd. Pamiętaj, by usunąć medium instalacyjne i wtedy zaloguj się do nowego systemu jako użytkownik root.

## Po instalacji

Zobacz General recommendations dla możliwości zarządzania system i poradników po instalacji (takich jak instlacja graficznego interfejsu użytkownika, dźwięku, czy gładzika).

Dla listy aplikacji, które mogą się okazać przydatne, zobacz artykuł List of applications.

Category:

- Getting and installing Arch (Polski)