### Azteken

Voor oude Azteken, de kennis van de nachtelijke hemel en sterrenbeweging was van groot belang voor hun kalenders en het bepalen van zowel landbouw- en heilige cycli. Een groot deel van deze kennis is echter verloren gegaan als gevolg van de Spaanse verovering, die plaatsvond op het vasteland van Amerika in de 16e eeuw.

De elementen van de Azteekse samenleving, zoals cultuur, economie en wetenschap zijn geconserveerd in de tlacuilos, een woord wat afstamt van het oude Nahuatl woord tlacuiloa, wat betekent schrijven met tekeningen. Deze Tlacuilos werden opgeslagen in het amoxcalli, wat betekent amoxtli: boeken en calli: huis. Wat hun later bekend werd als codices; een woord dat komt van het Latijnse woord Codex wat betekent geschreven boek.

Na de Spaanse verovering zijn veel van de voor-Spaanse codices vernietigd, ze zijn gemaakt van verschillende materialen zoals hertenhuid, amate papier of katoen, ze bevatten geen tekst maar alleen afbeeldingen of glifos. Maar het verzamelen van Meso-Amerikaanse codices bleef doorgaan ondanks de Spaanse verovering dankzij het werk van een aantal inheemse indianen en enkele Spaanse priesters, deze codices zijn bekend als de koloniale codices. We zien verandering van de manier van tekenen vanwege de nieuwe technieken en materialen geïmporteerd uit Europa, almede door invoering van beschrijvende teksten in het Spaans en Nahuatl.

#####
Astronomisch gebouw

Helaas, het aantal resterende codices over Azteekse astronomische kennis is klein. Onderstaande afbeelding is een van de weinige waarin sommige sterrenbeelden en astronomische verschijnselen zijn benoemd door de Azteken, het behoort tot de Primeros Memoriales (eerste memorialen) een koloniale manuscript uit de 16e eeuw geschreven door Fray Bernardino de Sahagun.

Nu hebben we in dit werk een verklaring van enkele Azteekse sterrenfiguren voor Stellarium.

#### Mamalhuaztli

Oude Azteken identificeerde de Gordel van Orion als Mamalhuaztli, en het vertegenwoordigd de houten stokjes om het nieuwe vuur te ontsteken. Elk 52 jaar gebeurd dit om de herdenking te vieren van de, door de Mexicanen en hun buren zo genaamde, toxiuh molpilia wat betekent binding van jaren wat samenvalt met het begin van die jaren genaamd xiuhtzitzquilo.

#### Tianquiztli

De groep van sterren die we kennen als Plejaden symboliseerde voor de Mexicanen Tianquiztli, wat markt betekent, misschien vanwege de menigte die zich daar verzamelt, ze worden over het algemeen vertegenwoordigd door een of twee mensen in een cirkel met goederen.

Tegenwoordig worden de informele markt of straatmarkten in Mexico Tianguis genoemd.

#### Citlaltlachtli

Het sterrenbeeld Tweelingen wordt Citlaltlachtli genoemd, wat betekent het balspel van sterren. Dit spel kreeg een rituele betekenis en wordt gespeeld met een natuur rubberen bal. Men geloofde dat de beweging van de bal op het speelveld verwijst naar de beweging van de zon en de maan.

#### Xonecuilli

Het Kleine Beer sterrenbeeld heet Xonecuilli wat betekent gedraaide voet, en is gerelateerd aan Nanahuatzin, dit karakter wordt afgebeeld met gedraaide voeten bedekt met steenpuisten en zweren, deze zieke en arme God offerde zichzelf op om Tonatiuh te worden, de zonnegod.

Blijkbaar kan dit sterrenbeeld ook worden geassocieerd met het Zuiderkruis en de omringende sterren zoals gerefereerd door Tezozomoc. Van zijn kant, Sahagun spreekt over de gelijkenis met brood gemaakt in de vorm van de letter S en door de Azteken wordt het xonecuilli genoemd.

xonecuilli

#### Citlalcolotl

Volgens de Florentino Codex, identificeerde Sahagun's informanten een groep sterren die bekend staat als Citlalcolotl, de schorpioen ster. Op zijn beurt, Tezozomoc vermeld ook de schorpioen ster en hij noemde het Colotlixayac, wat betekent gelaat van een schorpioen.

#####
Paris Codex

In een deel van de Paris Codex genaamd zodiac-pagina's verschijnt de schorpioen, in deze codex de iconen tonen figuren van dieren hangend aan het lichaam van de Hemelse Draak.

### Conclusie

Het is opmerkelijk dat de interpretatie van een aantal van deze sterrenbeelden nog steeds onderwerp van gesprek zijn, en natuurlijk moeten ook de andere sterrenbeelden worden geïnterpreteerd. Eventuele opmerkingen en/of samenwerking zijn van harte welkom om de stellaire kennis en de betekenis van de Azteekse cultuur te bewaren.

### Externe links

- Fuego Nuevo
- Constelaciones Prehispánicas
- The Question of the Zodiac in America
- Aztec Mythology
- Los códices de México
- Los códices coloniales de México
- Real cédula prohibiendo la historia general de las cosas de Nueva España de Fray Bernardino de Sahagún
- Akapochtli
- Iconografía mexicana, Volumen 3
- El Códice París
- El nacimiento del sol y la luna
- Diccionario náhuatl - español en línea en AULEX
- Tlachtli

### Met dankzegging aan

- Javier Gómez Sandoval
- Martha Patricia Rivera
- Emilio Ramón Bolaños Guerra
- Hector Vega
- Rafael Rojas Segoviano
- Juan Caballero
- SAAGS

### Auteur

Enrique Gómez Candelario
aldeaglobal@gmail.com
http://www.wirikuta.org/comala

##### Vertaald in het Engels door:
Rafael Rojas Segoviano