<h2>Карта неба мякеданян</h2>
<p>Этнаастранамічныя дасьледаваньні сярод македанян пачаліся ў 1982 годзе, яны былі арґанізаваныя плянэтарыем пры Моладзевым культурным цэнтры. За апошнія гады было наведана каля 140 вёсак і праінтэрвіювана больш за 1500 іхным насельнікаў. Уся сабраная ў насёльніцтва інфармацыя была апублікаваная ў кнізе «Неба па-над Македоніяй» (Cenev G, 2004). Асноўнай часткай гэтай кнігі зьяўляецца карта неба мякеданян, рэканструяваная паводле апісаньняў сузор'яў, вядомых старэйшым жыхарам македонскіх вёсак (Cenev G., 2000).</p>

<h3>Сузор'і</h3>

<dl>

<dt>Квактуха (Kvachka) <i>[Quatʃka]</i></dt>
<dd>Самае вядомае сузор'е, яго пазнаюць усе без выключэньня старыя з македонкіх вёсак. Гэтую назву людзі далі скопішчу Плеяды.</dd>

<dt>Певень (Petal) <i>[Petel]</i></dt>
<dd>Гэта назва зоркі Альнат (Эльнат) з сузор'я Цялец.</dd>

<dt>Ястраб (Јastreb) <i>[Yastreb]</i></dt>
<dd>Ястраб, самы вядомы вораг Квактухі й Пеўня, знаходзіцца прама над імі ў атакуючым становішчы. Яркая зорка Капэла (Kapela) з сузор'я Возьнік вядомая ў народзе як Ястраб.</dd>

<dt>Ліса (Lisica) <i>[Lysitsa]</i></dt>
<dd>Ліса — другі па важнасьці прыродны вораг Квактухі й Пеўня, таму ня дзіва, што людзі таксама «бачаць» яе на небе. Чырвоны колер яркай зоркі Альдэбаран з сузор'я Цяле стаўся прычынай таго, што людзі ўспрымалі яе як лісу, гатовую атакаваць Квактуху й Пеўня.</dd>

<dt>Сьвіньні (Svinji) <i>[Sviƞi]</i></dt>
<dd>Побач з Квактухай людзі ўбачылі на небе скопішча Гіяды. Раскіданы характар зорак гэтага скопішча асацыяваўся ў людзей з выявай сьвіней на вясковым двары, таму іх назвалі Сьвіньнямі.</dd>

<dt>Ярмо (Jarem) <i>[Yarem]</i></dt>
<dd>Пад гэтай назвай пазнавалі ґрупу зорак у сузор'і Пэрсэй. Ярмо для валоў звычайна знаходзіцца на вясковым двары, вось чаму, як і папярэдняе сузор'е, яно служыць сьведчаньнем уяўленьняў людзей пра тое, што знаходзіцца ў гэтай часцы неба.</dd>

<dt>Араты (Orach) <i>[Oratʃ]</i></dt>
<dd>Араты зьяўляецца адным з трой галоўным пэрсанажаў на небе. Гэтую назву далі яркай зорцы Бэтэльґейзэ ў сузор'і Арыёна. Апрача Бэтэльґейзэ ў стварэньні карціны гэтага народнага сузор'я прымаюць удзел і навакольныя, больш цьмяныя зоркі, бо казалі, што Араты — гэта выява чалавека з кіем, які вяртаецца дахаты.</dd>

<dt>Плуг з валамі (Ralo so Volovi) <i>[Ralɔ sɔ Vɔlɔvi]</i></dt>
<dd>Сузор'е Арыён са сваімі шматлікімі яркім зоркамі й своеасаблівым узорам даміную па зімовым небе й яго лёгка знайсьці. Людзі з македонскіх вёсак звычайна паказваюць на вобласьць вакол Паса Арыёна, кажучы, што тры яркія зоркі й суседнія менш яркія зоркі ствараюць выяву драўланага плуга з запрэжанымі ў яго двума валамі.</dd>

<dt>Ваўкі (Volci) <i>[Voltsi]</i></dt>
<dd>Побач з плугам з валамі, што знаходзяцца на левым баку поля, бачылі двух ваўкоў. Гэта яркія зоркі Сырыюс у Вялікім псе й Працыён у Малым.</dd>

<dt>Салома папа (Popova Slama) <i>[Popovᴧ Slᴧmᴧ]</i></dt>
<dd>Нашая Ґаляктыка (Млечны шлях) з-за свайго выгляду дамінуе на летнім небе.</dd>

<dt>Ток (Gumno) <i>[Goumno]</i></dt>
<dd>Круглы й туманны выгляд ґаляктыкі Андрамэда (М31) прывёў да таго, што ў ёй бачылі ток з саломай, адкуль Поп крадзе ў свайго Хрэсьніка.</dd>

<dt>Крыж (Krst) <i>[Krst]</i></dt> 
<dd>У адпаведнасьці з народнымі вераваньнямі, калі поп-злодзей убачыў божую сілу, ён пабег у паніцы й згубіў па дарозе свой крыж. Таму побач з Токам знаходзіцца Крыж.</dd>

<dt>Вушы (Ushi) <i>[Uʃi]</i></dt> 
<dd>Гэтым агульным словам, якое выкарыстоўваецца як жарґон, македонскія сяляне пазначалі частку драўлянага плуга, якая заглыбляецца ў зямлю пры араньні. </dd>

<dt>Трыножка (Pirustija) <i>[Pirustiya]</i></dt> 
<dd>Трыножка —­гэта мэталічная прылада з трыма нагамі, якая стаіць над вогнішчам і трымае патэльні й гаршкі пры гатаваньні ежы.</dd>

<dt>Шчыпцы (Mashi) <i>[Maʃy]</i></dt> 
<dd>Шчыпцы выкарытоўвалі пры працы з агнём пад трыножкай. Таму народнае сузор'е Шчыпцы вельмі блізвае да сузор'я Трыножка.</dd>

<dt>Нізкі круглы драўляны абедзены стол (Sofra) <i>[Sofra]</i></dt>
<dd>Тыповая амаль круглая форма сузор'я «Паўночная карона», спарадзіла выяву драўлянага круглага стала, які завецца «софра».</dd>

<dt>Сьвярдзёлак (Svrdel) <i>[Svrdǝl]</i></dt>
<dd>Кажуць, што гэта вельмі вялікі сьвярдзёлак, якім карыстаюцца пры будуўніцтве дамой, і ён знаходзіцца ўнутры Саломы папа.</dd>

<dt>Зладзеі (Aramii) <i>[Arami:]</i></dt>
<dd>Знакамітае сузор'е «Вялікая мядзьведзіца» апісваецца ў народзе як ґрупа зладзеяў. Сем яркіх зорак Вялікай мядзьведзіцы называюць зладзеямі, «бо цягам усяе ночы яны ходзяць кругам па небе, нібы зладзеі ходзяць вакол хат».</dd>
</dl>

<h3>Вонкавыя спасылкі</h3>
<ul>
<li><a href="http://mid.org.mk/ethnoastronomy/">Македонскае дасьледніцкае таварыства</a></li>
<li><a href="http://adsabs.harvard.edu/abs/1985PASRB...4..139C">Cenev, Gjore (1985). <em>The astronomical knowledge of the south-west Macedonia's people.</em> "Publications of the Astronomical Society of "Rudjer Bošković", No. 4, p. 139 - 146". Belgrade, Yugoslavia</a></li>
<li>Cenev, Gjore (2004). <em>Sky Map of Macedonian People.</em> Skopje, Mladinski kulturen centar.</li>
<li>Cenev, Gjore (2004). <em>Neboto nad Makedonija [Sky over Macedonia].</em> Skopje, Mladinski kulturen centar.</li>
<li><a href="http://adsabs.harvard.edu/abs/2008POBeo..85...97C">Cenev, Gjore (2008). <em>Macedonian Folk Constellations.</em> Publications of the Astronomical Observatory of Belgrade, vol. 85, p. 97-109. Belgrade, Serbia.</a></li>
<li><a href="http://www.academia.edu/18707131/The_Ancient_Sky_Map_Of_The_Macedonian_People">Cenev, Gjore (2014). <em>The Ancient Sky Map Of  The Macedonian People.</em> Cosmos – The Journal of the Traditional Cosmology Society, volume 30, Edinburgh, Scotland, United Kingdom.</a></li>
</ul>

<h3>Стваральнікі</h3>
<p>Гэтая культура створая <i>Vancho Stojkoski</i> і <i>Gjore Cenev</i> з Македонскага дасьледніцкага таварыства паводле кнігі <b>Неба па-над Македоніяй</b> (Cenev G, 2004).</p>
