## Anutano

Anuta é unha pequena illa volcánica que, aínda que se atopa dentro das Illas Salomón de Melanesia, está poboada por polinesios. As estrelas son a ferramenta máis importante para os navegantes de longo alcance. As principais estrelas e constelacións guía son coñecidas como 'kaavenga'. Os camiños das estrelas que se seguen dunha illa á outra (aínda que non saísen ou xa estean fóra) chámanse "kau panogna porau". As estrelas sen nome que non se usan como auxiliares de navegación chámanse "petuu vare" (parvo, común ou sen distinguir).

### Nomenclatura

Nome anutano | Tradución ó inglés | Cultura do ceo do oeste
--- | --- | ---
Te Tino A Manu | O Corpo do Paxaro | Sirio
Te Kapakau Tonga | A Á do Leste | Canopus
Te Kapakau Pakatokerau | A Á do Norte | Proción
Te Kaokao O Manu | A Axila do Paxaro | Grupo de catro pequenas estrelas ó leste do Corpo de Manu
Te Kope | O Bambú | Grus
Ara Toru | Camiño dos Tres | Cinturón de Orión
Te Angaanga | As Pinzas | Fronte de Tauro
Matariki | Cara Pequena ou Ollos Pequenos | Pleiades
Kaavei | Tentáculo de Polbo | Aries
Taki Roto | Precursor Medio | Recanto do Gran Cadrado (unha estrela grande)
Taki Mua | Precursor Dianteiro | Patas dianteiras e ombreiro de Pegaso
Toki | Adze | Delphinus
Te Aamonga | A Vara de Carga | Tres estrelas en Aquila en liña recta
Te Paka Poi Ika Tapu | Peixe Esquío de Sammara | Catro estrelas grandes en Sagittarius
Te Rua Tangata | Dobre Home | Alpha e Beta Centauri
Te Rakau Tapu | A Rede, ou A Madeira Sagrada | Cruz do Sur
Taro | Planta de Taro | Scorpio, Antares é Te Kau (the talo). As cinco estrelas en torno a Antares son Ona Rau (as súas follas)
Te Rakau Tapu | A Rede, ou A Madeira Sagrada | Cruz do Sur
Te Tukaniva | — | Vía Láctea
Te Aro Rere | A Nube que Corre | Gran Nube de Magallanes
Te Ao Toka | A Nube Restrinxida (?) | Pequena Nube de Magallanes
Te Petuu Ao | A Estrela da Mañá | Venus
Tiuriuri | A Estrela da Mañá(?) | Venus(?)

### Referencias

- Feinberg, Richard. (1998). "Polynesian seafaring and navigation: ocean travel in Anutan culture and society" The Kent State University Press, Kent, Ohio: ISBN 0-87338-352-4.
- Rensch, K.H. (1994). "Fish Names of Western Polynesia: Futuna, Niue, Samoa, Tokelau, Tonga, Tuvalu, Uvea, Outliers" Archipelago Press, the University of California : ISBN 9780959378771.

### Autor

A esta cultura do ceo de Stellarium contribuíu Dan Smale, d.smale(at)niwa.co.nz