<h2>Дакота</h2>
<p>Дакота, Лакота й Накота — адна з ґруп тубыльцаў паўночна-цэнтральных Злучаных штатаў і Канады. Таксама яны вядомыя як Ачэці Саковін &ndash Сем (радных) вогнішчаў. Гэтая рада сямі складаецца з чатырох плямёнаў дакота, двух накота й аднага лакота, дзе д/н/л — гэта дыялектныя адрозьненьні. Яны вядомыя праз пакланеньне бізону. Словав Д(Н/Л)акота азначае «Хаўрус». Таксама вядомыя пад назвай «сіу» ці «народ сіу». Зоркавыя веды, наяўныя ў Stellarium, зьяўляюцца даптацыяй <b><i>“Makoce Wicanhpi Wowapi, D(L)akota Star Map”</i></b>, створанай A. Lee, J. Rock, 2012. Болей зьвестак можна знайсьці ў дапаможніку <b><i>D(L)akota Star Map Constellation Guide: An Introduction to D(L)akota Star Knowledge</i></b>. Таксама існуюць плякаты з картамі зорнага неба Дакота, плянісфэрамі аджыбвэ, курс навучаньня ды іншыя рэсурсы.</p>


<h3>Нябесныя аб'екты</h3>
<ul>
<li><i>Напэ</i>, Рука, ніз Арыёна й &beta; Эрыдана</li>
<li><i>Мата Тыпі/Тыпіла</i>, Бярлога мядзьведзя, Блізьняты</li>
<li><i>Кі Ін'янка Оцанку</i>, Мышыны сьлед, Зімовае кола й Плеяды</li>
<li><i>Чан Хд/Ґлеска Уакан</i>, Сьвяшчэнны абруч, Зімовае кола й Плеяды</li>
<li><i>Ініпі/Інітыпі</i>, Лазьня, Зімовае кола й Плеяды</li>
<li><i>Таяамні</i>, Бізон (тры часткі), Арыён, Вялікі пёс, Плеяды</li>
<li><i>Зузэца/Зузугеча</i>, Зьмяя, Калюмбія, Карма, Вялікі пёс</li>
<li><i>То Уін/Тун Уін</i>, Сіняя жанчына/Парадзіха, Вялікі коўш &ndash; унутры чашы</li>
<li><i>Мадоо'асінік</i>, Лазенныя камяні, Плеяды</li>
<li><i>Уічакіюхапі</i>, Насілкі, Вялікі коўш &ndash; зоркі чашы</li>
<li><i>Уасіхдапі/Уасіґлапі</i>, Плакальшчыцы, Вялікі коўш &ndash; зоркі ручкі</li>
<li><i>Манка/Мака</i>, Скунс, Вялікі коўш</li>
<li><i>Уіцакіюхапі/Цан цынкска</i>, коўш/драўляная лыжка, Вялікі коўш</li>
<li><i>Ацэці Саковін</i>, Сем сьвяшчэнных абрадаў/радных агнёў, Вялікі коўш</li>
<li><i>Уічанхпі уазіята/Уічанхпі Оўаіджыла (Зорка, якая стаіць на адным месцы)</i>, Паўночная зорка, Палярная зорка</li>
<li><i>Уакін'ян</i>, Грымавая птушка, Дракон, Малая мядзьведзіца</li>
<li><i>Кэя</i>, Чарапаха, Пэґас</li>
<li><i>Цансаса Пус'япі/Іпус'е</i>, Сухая чырвоная вярба (чырвона-лозы кізіл &ndash; Cornus stolonifera) Авен, Трохкутнік</li>
<li><i>Гегака/Упан</i>, Лось, Рыбы</li>
<li><i>Уічыняана Саковін/Уічынцала Саковін</i>, Сем дзяўчат, Плеяды</li>
<li><i>Агдэска/Аґлеска</i>, Салямандра, Лебедзь</li>
<li><i>Ачэці/Пэта</i>, Агнішча/Агонь, Леў</li>
<li><i>Іткоб у (ідзе ў напрамку), Іхуку Кіґле (прайшоў ніжэй), Анпо Уічанхпі Сункаку (меншы брат Ранішняй зоркі)</i>, Арктур (яркая зорка у Валапасе)</li>
<li><i>Уічанхпі</i>, Зорка</li>
<li><i>Ханхэпі Уі/Хан'ету Уі/Ханўі (Начное сонца)</i>, Месяц</li>
<li><i>Аноґ Ітэ (Жанчына з двума тварамі)</i>, Месяц</li>
<li><i>Уі, Анпэту Уі (Дзённае сонца)</i>, Сонца</li>
<li><i>Анпо Уічанхпі/Анпэту Д/Лута</i>, Вэнэра</li>
<li><i>Уанаґі Тачанку (Шлях духаў/Сьлед прывіда)</i>, Млечны шлях</li>
<li><i>Уічанхпі Хінхпая/Уіахпіхінхпая/Уохпэ Уакан</i>, Мэтэор/Падаючая зорка</li>
<li><i>Уамакохнака/Уамакхоґнака/Макасітомні</i>, Сусьвет</li>
<li><i>Уічанхпі Сінтэтун/Уічанхпі Сінтэ Юкан/Уіцанпісінтэтон</i>, Камэта</li>
</ul>

<h3>Вонкавыя спасылкі</h3>
<ul>
<li><a href="http://web.stcloudstate.edu/aslee/DAKOTAMAP/home.html">Сеціўная старонка Карты Дакота, мае аўдыёзапісы вымаўленьня аджыбвэ ды іншыя рэсурсы.</a></li>
<li>Кніга <a href="http://www.amazon.com/gp/product/0692232540/ref=pd_lpo_sbs_dp_ss_3?pf_rd_p=1944687622&pf_rd_s=lpo-top-stripe-1&pf_rd_t=201&pf_rd_i=0615986781&pf_rd_m=ATVPDKIKX0DER&pf_rd_r=0YJSH2RAY5J6SDM4EM12 stripe-1&pf_rd_t=201&pf_rd_i=0615986781&pf_rd_m=ATVPDKIKX0DER&pf_rd_r=0YJSH2RAY5J6SDM4EM12">D(L)akota Star Map Constellation Guide</a> на amazon.com</li>
<li><a href="http://www.nativeskywatchers.com">Галоўная старонка <i>тубыльскіх назіральнікаў за небам</i>, мае
 адукацыйныя й мастацкія матар'ялы, сэмінары для супольнасьці ды іншыя рэсурсы.</a></li>
</ul>

<h3>Authors</h3>
<p>Гэтая культура была створаная Annette S. Lee, дырэктарам <i>Тубыльскіх назіральнікаў за небам</i>, ініцыяты
вы дасьледнікаў і праґрамістаў, накіраванай на ажыўленьне тубыльскіх зорных ведаў, асабліва ажыбвэ й дакоты/ла
коты. Яна грунтуецца на карце зорак <i><b>Makoce Wicanhpi Wowapi - D(L)akota Star Map</b></i>, створанай A. Lee, J. Rock</b> і кнізе <i><b>D(L)akota Star Map Constellation Guide: An Introduction to D(L)akota Star Knowledge</b></i>, напісанай A. Lee, J. Rock, C. O’Rourke.</p>
<p>Выявы сузор'яў створаныя A. Lee і W. Wilson.</p>
<p>Скантактуйся з A. Lee па адрасе aslee@stcloudstate.edu, калі патрэбна болей зьвестак.</p>
