Spis treści
Indeks 🔎︎

# Słownik ogólny

Niniejszy słownik zawiera wyjaśnienia najważniejszych wyrażeń używanych w LibreOffice.

Umożliwia sprawdzenie znaczenia nieznanych terminów napotkanych w aplikacjach LibreOffice.

### Menu kontekstowe

To activate the context menu of an object, first click the object with the left mouse button to select it, and then, while holding down the Ctrl key or the Command and Option keys, click the mouse button again click the right mouse button. Some context menus can be called even if the object has not been selected. Context menus are found just about everywhere in LibreOffice.

## ASCII

Nazwa ASCII jest skrótem od American Standard Code for Information Interchange. ASCII jest zestawem znaków służących do wyświetlania czcionek na komputerach osobistych. Zawiera 128 znaków obejmujących litery, cyfry, znaki przestankowe i symbole. Rozszerzony zestaw ASCII zawiera 256 znaków. Każdemu znakowi jest przyporządkowany unikatowy numer określany jako kod ASCII.

Strony HTML powinny zawierać tylko znaki z 7-bitowego zestawu ASCII. Inne znaki, takie jak na przykład niemieckie litery z przegłosem, są oznaczane za pomocą osobnych kodów. Filtry eksportu LibreOffice automatycznie przeprowadzają niezbędne konwersje.

## Baza danych SQL / serwer SQL

Baza danych SQL to system obsługi bazy danych wyposażony w interfejs SQL. Bazy danych SQL są często używane w sieciach klient-serwer, w których różne programy klienckie uzyskują dostęp do centralnych serwerów (np. serwerów SQL) i dlatego są także zwane serwerami baz SQL lub w skrócie serwerami SQL.

LibreOffice umożliwia integrację zewnętrznych baz danych SQL. Mogą one znajdować się zarówno na lokalnym twardym dysku, jak i w sieci. Dostęp jest realizowany przez ODBC lub sterownik natywny LibreOffice.

## Bękarty i Szewcy

Bękarty i szewcy to tradycyjne terminy drukarskie, które pozostają w użyciu od wielu lat. "Bękart" oznacza krótki wiersz kończący akapit, który po wydrukowaniu pojawia się samotnie u góry następnej strony. "Szewc" oznacza z kolei pierwszy wiersz akapitu wydrukowany oddzielnie u dołu strony. W dokumentach tekstowych LibreOffice można automatyczne zapobiegać występowaniu takich zjawisk za pomocą odpowiednich ustawień żądanego stylu akapitu. Wprowadzając te ustawienia, można określić minimalną liczbę wierszy, które powinny być drukowane na tej samej stronie.

## DDE

Technologia DDE (Dynamic Data Exchange) jest poprzednikiem OLE (Object Linking And Embedding). Za pomocą DDE obiekty są dołączane przez odwołania do pików, lecz nie osadzane.

Aby utworzyć łącze DDE, należy użyć następującej procedury: Zaznaczyć komórki w arkuszu programu Calc, skopiować je do schowka, a następnie przejść do innego arkusza i wybrać okno dialogowe Edycja - Wklej specjalnie. Jeśli zawartość ma zostać wstawiona jako łącze DDE, należy zaznaczyć pole wyboru Połącz. Podczas aktywacji łącza dane dla tego obszaru zostaną odczytane z oryginalnego pliku.

## Dokowanie

Część okien pakietu LibreOffice, na przykład okno Style lub Nawigator, to okna "dokowalne". Można je przesuwać, zmieniać ich rozmiar i dokować do krawędzi okna aplikacji. Każda krawędź umożliwia zadokowanie kilku okien jedno nad drugim lub obok siebie. Przesuwając obramowania zadokowanych okien, można zmieniać ich wzajemne proporcje.

To undock and re-dock, holding down the CommandCtrl key, double-click a vacant area in the window. In the Styles window, you can also double-click a gray part of the window next to the icons, while you hold down the CommandCtrl key.

## Dokowanie (automatyczne ukrywanie)

Na każdej krawędzi okna z zadokowanym innym oknem jest wyświetlany przycisk, który umożliwia ukrycie i pokazanie zadokowanego okna.

- Po kliknięciu tego przycisku okno pozostaje wyświetlone aż do momentu jego manualnego ukrycia za pomocą tego samego przycisku.

- Wyświetlenie okna przez kliknięcie obramowania zamiast przycisku uaktywnia funkcję automatycznego ukrywania. Ta funkcja umożliwia tymczasowe pokazanie ukrytego okna przez kliknięcie jego krawędzi. Kliknięcie obszaru dokumentu powoduje ponowne ukrycie zadokowanego okna.

## Edytor IME

IME jest skrótem od Input Method Editor. Edytor IME jest programem, który umożliwia użytkownikowi wprowadzanie złożonych znaków z zestawów innych niż zachodni za pomocą standardowej klawiatury.

## Focus

In a form document, a control must receive focus from the user in order to become active and perform its tasks. For example, users must give focus to a text box in order to enter text into it.

There are several ways to give focus to a control:

- Designate the control with a mouse or any pointing device.

- Navigate from one control to the next with the keyboard. The document's author may define a tabbing order that specifies the order in which controls will receive focus if the user navigates the document with the keyboard. Once selected, a control may be activated by some other key sequence.

- Select a control through an access key (sometimes called "keyboard shortcut" or "keyboard accelerator").

## Formatowanie

Formatowania odnosi się do wizualnego układu tekstu w edytorze tekstu lub aplikacji DTP. Obejmuje definiowanie formatu i obramowania strony, czcionek i ich efektów oraz wcięć i odstępów. Tekst może być formatowany bezpośrednio lub za pomocą stylów dostępnych w pakiecie LibreOffice.

## Formatowanie bezpośrednie i za pomocą stylów

A style is a set of formatting attributes, grouped and identified by a name (the style name). When you apply a style to an object, the object is formatted with the set of attributes of the style. Several objects of same nature can have the same style. As consequence, when you change the set of formatting attributes of the style, all objects associated with the style also change their formatting attributes accordingly. Use styles to uniformly format a large set of paragraphs, cells, and objects and better manage the formatting of documents.

When you do not use styles, and apply formatting attributes to parts of text directly, this is called Direct formatting (also called manual formatting). The formatting is applied only to the selected area of the document. If the document has several paragraphs, frames, or any other object, you apply direct formatting on each object. Direct formatting is available with the Format menu and with the Formatting toolbar.

A direct formatting attribute applied on a object overrides the corresponding attribute of the style applied to the object.

## Half-width and Full-width Characters

Half-width and full-width are properties used to differentiate characters used by some East Asian languages and scripts, mainly Chinese, Japanese, and Korean (CJK).

The Han characters, Hiragana and Katakana characters, as well as Hangul characters used by these scripts are usually of square shape, and on fixed-width (monospace) display they occupy space of two Latin/ASCII characters. They are therefore called full-width characters, while the letters in Latin alphabet, digits, and punctuation marks included in ASCII character set are called half-width characters.

For historical reasons, a set of square-shaped Latin letters, digits, and punctuation marks are also defined and used in CJK typography, in addition to or in place of their half-width counterparts. They are called full-width forms. Similarly, there are also half-width forms of the usually full-width Katakanas and Hangul Jamos, and they have narrower shapes instead of square ones. A character's half-width and full-width forms are essentially two ways of writing the same character, just like uppercase and lowercase forms of Latin alphabet. LibreOffice supports conversion between half-width and full-width, as well as ignoring width difference when matching text strings.

## JDBC

Interfejs programistyczny JDBC umożliwia połączenie z bazami danych z poziomu LibreOffice. Sterowniki JDBC są napisane w języku Java i niezależne od platformy.

## Kerning

Kerning oznacza zmniejszanie lub zwiększanie odstępów między parami liter w celu poprawy ogólnego wyglądu tekstu.

Tabele kerningu zawierają informacje o parach liter, które wymagają większych odstępów. Te tabele są na ogół składnikami czcionek.

## Klucz główny

Klucz główny służy jako unikatowy identyfikator pół baz danych. Jednoznaczna identyfikacja pól jest używana w relacyjnych bazach danych do uzyskiwania dostępu do danych z innych tabel. W przypadku odwołania do klucza głównego z innej tabeli nosi on nazwę klucza obcego.

W LibreOffice określenie klucza głównego odbywa się w widoku projektu tabeli przez wybieranie odpowiednich poleceń z menu nagłówka wiersza wybranego pola.

## ODBC

ODBC (Open Database Connectivity) jest standardem protokołów służących aplikacjom do uzyskiwania dostępu do systemów baz danych. Językiem zapytań do baz danych jest SQL. LibreOffice umożliwia ustalenie, czy kwerendy do bazy danych mają być realizowane z użyciem poleceń SQL. Zamiast tego można skorzystać z interaktywnej pomocy, która umożliwia zdefiniowanie kwerendy za pomocą myszy, a następnie automatyczne przetłumaczenie jej przez LibreOffice na język SQL.

The 32bit ODBC functions required here can be installed on your system at any time with the help of the setup program supplied with your database. You can then amend the properties through the Control Panel.

## OLE

Obiekty OLE (Object Linking And Embedding) mogą być łączone z docelowym dokumentem lub osadzane. Osadzenie powoduje wstawienie do dokumentu kopii obiektu i elementów programu źródłowego. Aby edytować osadzony obiekt, należy otworzyć program źródłowy, klikając dwukrotnie obiekt.

## Obiekt

Obiekt jest elementem ekranu, który zawiera dane. Mogą to być dane aplikacji, np. tekst lub grafika.

Obiekty są niezależne i nie wpływają na siebie nawzajem. Każdemu obiektowi zawierającemu dane można przypisać określone polecenia. Obiekty graficzne zawierają na przykład polecenia związane z edycją obrazów, natomiast arkusze polecenia dotyczące obliczeń.

## Obiekt Béziera

Krzywa Béziera, nazwana tak od nazwiska francuskiego matematyka Pierre'a Béziera, przez którego została opisana, jest matematycznie zdefiniowaną krzywą używaną w grafice dwuwymiarowej. Określają ją cztery punkty: początkowy, końcowy oraz dwa osobne punkty środkowe. Przesuwanie tych punktów za pomocą myszy umożliwia modyfikację obiektów Béziera.

## OpenGL

OpenGL jest językiem grafiki 3D opracowanym pierwotnie przez firmę SGI (Silicon Graphics Inc.). Używane są dwa dialekty tego języka: Microsoft OpenGL przygotowany dla systemu Windows NT oraz Cosmo OpenGL autorstwa firmy SGI. Druga z wymienionych odmian jest niezależnym językiem graficznym, który można wykorzystywać na wszystkich platformach i typach komputerów, nawet tych pozbawionych specjalnego sprzętu do grafiki 3D.

## PNG

PNG (Portable Network Graphics) jest formatem plików graficznych, który jest coraz częściej spotykany w Internecie. Pliki są kompresowane z zastosowaniem wybranego stopnia kompresji, która w przeciwieństwie do formatu JPG nie powoduje utraty żadnych informacji. Pliki PNG mogą zawierać obrazy w 24-bitowej lub 8-bitowej skali kolorów, w odcieniach szarości lub czarno-białe. W razie potrzeby udostępniają także kanał alfa przechowujący informacje o przezroczystości. Obrazy PNG z przeplotem mogą podczas ładowania wyświetlać na przykład tylko co dziesiąty wiersz lub kolumnę. Pozostała część obrazu jest ładowana w dalszej kolejności.

## Page line-spacing (register-true)

In LibreOffice, the register-true feature is called Page line-spacing.

Page line-spacing refers to the coincident imprint of the lines within a type area on the front and the back side of a page. The page line-spacing feature makes a page easier to read by preventing gray shadows from shining through between the lines of text. The page line-spacing term also refers to lines in adjacent text columns, where lines in different columns use the same vertical grid, thereby aligning them vertically with each other.

Page line-spacing printing is particularly useful for documents that will have two pages set next to each other (for example, in a book or brochure), for multi-column layouts, and for documents intended for double-sided printing.

## Pole pokrętła

1. W formantach formularzy przycisk pokrętła jest właściwością pola numerycznego, pola waluty, pola daty lub pola czasu. Jeśli została włączona właściwość „Przycisk pokrętła”, pole przedstawia parę symboli z przeciwnie skierowanymi strzałkami w pionie lub w poziomie.

2. W środowisku IDE, przycisk pokrętła jest nazwą używaną dla pola numerycznego z dwoma symbolami strzałek.

You can type a numerical value into the field next to the spin button, or select the value with the Up Arrow or Down Arrow symbols on the spin button. On the keyboard you can press the Up Arrow and Down Arrow keys to increase or reduce the value. You can press the Page Up and Page Down keys to set the maximum and minimum value.

If the field next to the spin button defines numerical values, you can also define a measurement unit, for example, 1 cm or 5 mm, 12 pt or 2".

## RTF

RTF (Rich Text Format) to format plików opracowany na potrzeby wymiany plików tekstowych. Jego cechą szczególną jest fakt, iż formatowanie jest zapisywane w postaci bezpośrednio odczytywalnej informacji tekstowej. Niestety rozmiary plików RTF są dość duże w porównaniu z innymi formatami.

## Relacyjna baza danych

Relacyjna baza danych jest kolekcją elementów danych zorganizowanych w zbiór opisanych tabel, które umożliwiają dostęp do danych oraz ich łączenie na wiele sposobów bez konieczności reorganizacji tabel.

System zarządzania relacyjną bazą danych (RDBMS) to program, który umożliwia tworzenie, aktualizację i administrowanie relacyjną bazą danych. RDBMS tworzy lub aktualizuje bazę danych lub zapewnia do niej dostęp, wykorzystując polecenia języka SQL wprowadzone przez użytkownika lub zawarte w aplikacjach.

Dobry przykład relacyjnej bazy danych może stanowić zakup bazy danych zawierającej tabele Klient, Zakupy i Faktura. Tabela Faktura nie zawiera właściwych danych klientów ani zakupów, lecz zamiast tego znajdują się w niej odwołania przez łącza relacyjne, zwane także relacjami, do odpowiednich pól w tabelach Zakupy i Klient (na przykład do pola identyfikatora klienta).

## SQL

SQL (Structured Query Language) jest językiem służącym do tworzenia kwerend do baz danych. LibreOffice umożliwia formułowanie kwerend bezpośrednio w języku SQL lub w trybie interaktywnym za pomocą myszy.

## System liczbowy

Podstawą definicji systemu liczbowego jest ilość dostępnych znaków służących do przedstawiania liczb. Na przykład system dziesiętny opiera się na cyfrach 0-9, system dwójkowy wykorzystuje 0 i 1, a system szesnastkowy używa 16 znaków, od 0 do 9 i od A do F.

## Zapisywanie względne i bezwzględne

In various dialogs (for example, Tools - AutoText) you can select whether you want to save files relatively or absolutely.

Zapisanie względne powoduje, że w odwołaniach do osadzonych plików graficznych lub innych obiektów w dokumencie są zapisywane informacje o ich lokalizacji w odniesieniu do systemu plików. W takim przypadku nie ma znaczenia, gdzie jest zapisana struktura katalogów, której dotyczy odniesienie. Pliki, do których odwołuje się dokument, są odnajdywane, jeśli pozostaną na tym samym dysku lub woluminie. Ma to znaczenie w przypadku dokumentów przeznaczonych do do otwierania przez inne komputery o całkowicie innej strukturze katalogów lub nazwach plików i woluminów. Zapisywanie względne jest także zalecane w przypadku, gdy struktura katalogów ma zostać utworzona na dysku serwera internetowego.

W przypadku wybrania zapisywania bezwzględnego wszystkie odwołania do innych plików są określane w odniesieniu do odpowiedniego dysku, woluminu lub katalogu głównego. Zaletą takiego rozwiązania jest zachowanie prawidłowości odwołań przy przenoszeniu dokumentu do innych katalogów lub folderów.

## Złożony układ tekstu (CTL)

Języki o złożonym układzie tekstu mogą się charakteryzować pewnymi lub wszystkimi z następujących cech:

- Język jest zapisywany za pomocą znaków lub symboli złożonych z kilku części

- Tekst jest zapisywany od prawej do lewej.

Obecnie spośród języków o złożonym układzie tekstu LibreOffice obsługuje hindi, tajski, hebrajski i arabski.

Enable CTL support using LibreOffice - PreferencesTools - Options - Language Settings - Languages.

## Łącze

The Links to External Files command is found in the Edit menu. The command can only be activated when at least one link is contained in the current document. When you insert a picture, for example, you can either insert the picture directly into the document or insert the picture as a link.

Bezpośrednie wstawienie obiektu do dokumentu powoduje wzrost rozmiarów pliku co najmniej o rozmiar obiektu wyrażony w bajtach. Zapisany dokument można otworzyć na innym komputerze, a wstawiony obiekt będzie wciąż na tym samym miejscu w dokumencie.

W przypadku wstawienia obiektu jako łącza w dokumencie umieszczane jest tylko odwołanie do nazwy pliku. Rozmiar pliku dokumentu powiększa się tylko o ścieżkę i odwołanie do pliku. W przypadku otwarcia dokumentu na innym komputerze do pojawienia się w nim dołączonego pliku wymagane jest, aby oryginał znajdował się w lokalizacji wskazywanej przez odwołanie.

Use Edit - Links to External Files to see which files are inserted as links. The links can be removed if required. This will break the link and insert the object directly.