SED(1)

NAZWA
sed - edytor strumieniowy do filtrowania i przekształcania tekstu

SKŁADNIA
sed [OPCJA]... {skrypt-tylko-jeśli-nie-ma-ich-więcej} [plik-wejściowy]...

OPIS
Sed jest edytorem strumieniowym. Edytor strumieniowy jest używany do wykonywania prostych przekształceń tekstu na strumieniu wejściowym (pliku lub strumienia z potoku). Sed jest w jakimś stopniu podobny do edytorów przestrzegających edycji skryptowych (np. ed), jednak działa czyniąc tylko jeden przebieg na strumieniu wejściowym i dlatego jest znacznie wydajniejszy. Możliwość filtrowania tekstu w potoku przez seda jest cechą, która w największym stopniu wyróżnia go spośród innych edytorów innego typu.

-n, --quiet, --silent

    hamuje automatyczne wypisywanie bufora tekstowego

--debug

    annotate program execution

-e skrypt, --expression=skrypt

    dodaje skrypt do poleceń do wykonania

-f plik-skryptu, --file=plik-skryptu

    dodaje zawartość pliku-skryptu do poleceń do wykonania

--follow-symlinks

    podąża za dowiązaniami symbolicznymi podczas przetwarzania w miejscu

-i[PRZYROSTEK], --in-place[=PRZYROSTEK]

    edytuje pliki w miejscu (tworzy kopię zapasową, jeśli podano przyrostek)

-l N, --line-length=N

    określa pożądaną długość zawijania wierszy do polecenia l

--posix

    wyłącza wszystkie rozszerzenia GNU

-E, -r, --regexp-extended

    use extended regular expressions in the script (for portability use POSIX -E).

-s, --separate

    traktuje pliki jako oddzielne, zamiast jako jeden, ciągły strumień

--sandbox

    operate in sandbox mode (disable e/r/w commands).

-u, --unbuffered

    ładuje minimalną ilość danych z plików wejściowych i opróżnia bufory wyjściowe znacznie częściej

-z, --null-data

    oddziela wiersze znakiem NUL

--help
    wyświetla ten tekst i kończy pracę

--version
    wyświetla informacje o wersji i kończy działanie

Jeśli nie podano żadnej z opcji -e, --expression, -f ani --file, to pierwszy argument niebędący opcją jest interpretowany jako skrypt seda. Wszystkie pozostałe argumenty są nazwami plików wejściowych; jeśli nie podano żadnych, to czytane jest standardowe wejście.

Strona internetowa GNU sed: <https://www.gnu.org/software/sed/>. Ogólna pomoc dotycząca oprogramowania GNU: <https://www.gnu.org/gethelp/>. Zgłoszenia błędów proszę wysyłać na adres: <bug-sed@gnu.org>.

SKŁADNIA POLECEŃ
Jest to zwięzłe podsumowanie poleceń sed, przeznaczone jako przypomnienie dla osób znających program sed; aby przeczytać pełniejszy opis konieczne jest sięgnięcie po inny typ dokumentacji (np. texinfo).

  "Polecenia" nie przyjmujące adresów

: etykieta
    Etykieta do poleceń b i t.

#komentarz
    Komentarz kończy się wraz ze znakiem nowego wiersza (lub końcem fragmentu skryptu -e).

}   Nawias klamrowy zamykający blok { }.

  Polecenia z zerem lub jednym adresem

=   Wypisuje bieżący numer wiersza

a \

text
    Dołącza (dodaje za) tekst, w którym każdy ewentualny znak nowego wiersza jest poprzedzony odwrotnym ukośnikiem.

i \

text
    Wstawia (dodaje przed) tekst, w którym każdy ewentualny znak nowego wiersza jest poprzedzony odwrotnym ukośnikiem.

q [status-zakończenia]
    Natychmiast wychodzi ze skryptu seda bez przetwarzania dalszego wejścia, z wyjątkiem sytuacji, gdy nie wyłączono automatycznego wypisywania bieżącego bufora tekstowego, który będzie wówczas nadal wypisywany. Argument statusu zakończenia jest rozszerzeniem GNU.

Q [status-zakończenia]
    Natychmiast wychodzi ze skryptu seda bez przetwarzania dalszego wejścia. Argument statusu zakończenia jest rozszerzeniem GNU.

r nazwa-pliku
    Dołącza (dodaje za) tekst odczytany z nazwy-pliku.

R nazwa-pliku
    Dołącza (dodaje za) tekst odczytany z nazwy-pliku. Każde wywołanie tego polecenia odczytuje jeden wiersz z pliku. Jest to rozszerzenie GNU.

  Polecenia, które przyjmują zakresy adresów

{   Rozpoczyna blok poleceń (który kończy się znakiem } ).

b etykieta
    Przechodzi do etykiety; jeśli jej nie podano, przechodzi na koniec skryptu.

c \

text
    Zastępuje wybrane wiersze tesktem, w którym każdy ewentualny znak nowego wiersza jest poprzedzony odwrotnym ukośnikiem.

d   Usuwa bufor tekstowy. Rozpoczyna nowy cykl.

D   Jeśli wzorzec nie zawiera znaku nowego wiersza, rozpoczyna nowy zwykły cykl jak gdyby użyto polecenia d. W przeciwnym razie usuwa bufor tekstowy aż do pierwszego znaku nowego wiersza i rozpoczyna cykl od nowa z powstałym w ten sposób buforem tekstowym, bez odczytywania znaku nowego wiersza z wejścia.

h H Kopiuje/dołącza bieżący bufor tekstowy do wewnętrznego schowka.

g G Kopiuje/dołącza wewnętrzny schowek do bufora tekstowego.

l   Wypisuje bieżący wiersz w formie "wizualnie jednoznacznej".

l szerokość
    Wypisuje bieżący wiersz w formie "wizualnie jednoznacznej", przełamując go po szerokość znaków. Jest to rozszerzenie GNU.

n N Czyta/dołącza następny wiersz do bufora tekstowego.

p   Wypisuje bieżący bufor tekstowy.

P   Wypisuje bieżący bufor tekstowy aż do jego pierwszego znaku nowego wiersza.

s/wyrażenie-regularne/zamiennik/
    Podejmuje próbę dopasowania wyrażenia-regularnego do bieżącego bufora tekstowego. Jeśli się to uda, zastępuje dopasowaną część zamiennikiem. Zamiennik może zawierać znak specjalny &, aby odnieść się do dopasowanej części bufora tekstowego, oraz sekwencje specjalne od \1 do \9, aby odnieść się do odpowiedniej pasującej części wyrażenia w wyrażeniu-regularnym.

t etykieta
    Jeśli s/// wykonało pomyślnie zastąpienie od czasu odczytania ostatniego wiersza wejściowego oraz ostatniego polecenia t lub T, przechodzi do etykiety. Jeśli nie podano etykiety, przechodzi do końca skryptu.

T etykieta
    Jeśli żadne s/// nie wykonało pomyślnie zastąpienia od czasu odczytania ostatniego wiersza wejściowego oraz ostatniego polecenia t lub T, przechodzi do etykiety. Jeśli nie podano etykiety, przechodzi do końca skryptu. Jest to rozszerzenie GNU.

w nazwa-pliku
    Zapisuje bieżący bufor tekstowy do nazwy-pliku.

W nazwa-pliku
    Zapisuje pierwszy wiersz bieżącego bufora tekstowego do nazwy-pliku. Jest to rozszerzenie GNU.

x   Zamienia zawartość bufora tekstowego i wewnętrznego schowka.

y/źródło/cel/
    Zamienia znaki w buforze tekstowym, które znajdują się w źródle, na odpowiadające znaki w celu.

Adresy
 Polecenia Seda mogą:
  * nie zawierać adresów - wtedy polecenia są wykonywane na wszystkich wierszach wejściowych;
  * zawierać jeden adres - są wówczas wykonywane na wierszach wejściowych pasujących do tego adresu;
  * zawierać dwa adresy - polecenia są wykonywane na wszystkich wierszach wejściowych od pierwszego adresu aż do drugiego adresu.
 Należy odnotować trzy rzeczy o zakresach adresów:
  * składnia to adres1,adres2 (tzn. adresy są oddzielone przecinkami);
  * wiersz z dopasowanym adresem1 jest zawsze akceptowany, nawet jeśli adres2 wybiera wcześniejszy wiersz;
  * jeśli adres2 jest wyrażeniem-regularnym, to nie jest testowany w odniesieniu do wiersza, do którego dopasowano adres1.

Po adresie (lub zakresie adresu), a przed poleceniem, można wstawić znak !, który powoduje, że polecenie powinno być wykonane tylko na adresie (lub zakresie adresu), który nie pasuje.

Obsługiwane są następujące typy adresów:

numer
    Dopasowuje jedynie wiersz o podanym numerze (zwiększającym się wraz z kolejnymi plikami, chyba że podano też opcję -s).

pierwszy~krok
    Dopasowuje co krok wiersz, zaczynając od wiersza o numerze pierwszy. Na przykład "sed -n 1~2p" wypisuje wszystkie nieparzyste wiersze w strumieniu wejściowym, a adres 2~5 dopasuje co piąty wiersz, zaczynając od drugiego. Pierwszy może wynosić zero, w takim przypadku sed działa identycznie, gdyby wynosił on tyle co krok (jest to rozszerzenie).

$   Dopasowuje ostatni wiersz.

/wyrażenie-regularne/
    Match lines matching the regular expression regexp. Matching is performed on the current pattern space, which can be modified with commands such as “s///”.

\zwyrażenie-regularnez
    Dopasowuje wiersze pasujące do wyrażenia regularnego wyrażenie-regularne. Za z można podstawić dowolny znak.

GNU sed obsługuje również specjalne formy dwuadresowe:

0,adres2
    Rozpoczyna w stanie "dopasowany pierwszy adres", aż do momentu znalezienia adresu2. Jest to podobne do 1,adres2 , z wyjątkiem tego, że gdy adres2 zostanie dopasowany do pierwszego wiersza wejścia, to forma 0,adres2 będzie na końcu swojego zakresu, podczas gdy forma 1,adres2 będzie wciąż na początku swojego zakresu. Działa to tylko gdy adres2 jest wyrażeniem regularnym.

adres1,+N
    Dopasowuje adres1 do N-tego wiersza znajdującego się za adresem1

adres1,~N
    Dopasowuje adres1 i wiersze za adresem1 do następnego wiersza wejściowego, którego numer wiersza jest wielokrotnością N.

WYRAŻENIA REGULARNE
POSIX.2 BREs should be supported, but they aren't completely because of performance problems. The \n sequence in a regular expression matches the newline character, and similarly for \a, \t, and other sequences. The -E option switches to using extended regular expressions instead; it has been supported for years by GNU sed, and is now included in POSIX.

BŁĘDY

Zgłoszenia błędów proszę wysyłać na adres bug-sed@gnu.org (po angielsku). Proszę również umieścić wynik polecenia "sed --version" w treści wiadomości, jeśli to możliwe.

AUTOR
Written by Jay Fenlason, Tom Lord, Ken Pizzini, Paolo Bonzini, Jim Meyering, and Assaf Gordon.

This sed program was built with SELinux support. SELinux is enabled on this system.

Strona internetowa GNU sed: <https://www.gnu.org/software/sed/>. Ogólna pomoc dotycząca oprogramowania GNU: <https://www.gnu.org/gethelp/>. Zgłoszenia błędów proszę wysyłać na adres: <bug-sed@gnu.org>.

PRAWA AUTORSKIE
Copyright © 2020 Free Software Foundation, Inc. Licencja GPLv3+: GNU GPL w wersji 3 lub późniejszej <https://gnu.org/licenses/gpl.html>.
Jest to wolne oprogramowanie: można je zmieniać i rozpowszechniać. Nie ma ŻADNEJ GWARANCJI, w granicach określonych przez prawo.

ZOBACZ TAKŻE
awk(1), ed(1), grep(1), tr(1), perlre(1), sed.info, dowolna z wielu książek o sedzie, FAQ seda (http://sed.sf.net/grabbag/tutorials/sedfaq.txt), http://sed.sf.net/grabbag/.

Pełna dokumentacja sed jest dostępna w formacie Texinfo. Jeśli programy info i sed są poprawnie zainstalowane, to polecenie

    info sed

powinno dać dostęp do pełnego podręcznika.

TŁUMACZENIE
Autorami polskiego tłumaczenia niniejszej strony podręcznika są: Przemek Borys <pborys@dione.ids.pl> i Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>

Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach licencji można uzyskać zapoznając się z GNU General Public License w wersji 3 (https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html) lub nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.

Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres listy dyskusyjnej manpages-pl-list@lists.sourceforge.net.