Contents
Index 🔎︎

# Феҳристи Умумӣ

Ин феҳрист шарҳи чанде аз мафҳумҳои муҳимро, ки шумо дар LibreOffice во мехӯред, дар бар мегирад..

Барои ёфтани мафҳумҳои барои шумо ношиноси барномаи LibreOffice аз феҳрист истифода баред.

### Менюи контекстӣ

To activate the context menu of an object, first click the object with the left mouse button to select it, and then, while holding down the Ctrl key or the Command and Option keys, click the mouse button again click the right mouse button. Some context menus can be called even if the object has not been selected. Context menus are found just about everywhere in LibreOffice.

## ASCII

Abbreviation for American Standard Code for Information Interchange. ASCII ин маҷмӯи рамзҳо барои нишон додани ҳуруфот дар компютерҳои фардӣ мебошад. Он аз 128 рамз, аз он ҷумла, ҳарфҳо, рақамҳо, аломатҳои китобат иборат аст. Кодбасти ASCII 256 рамз дорад. Ҳар як рамз рақами ягонае дорад, ки чун коди ASCII маълум аст.

Дар саҳифаҳои HTML танҳо рамзҳои 7 битаи ASCII бояд бошанд. Дигар рамзҳо, чун умляутҳои олмонӣ, бо истифода аз коди алоҳида ҷудо мешавад. Филтри экпорти LibreOffice табдилдиҳии лозимаро ба таври автоматӣ иҷро мекунад.

## DDE

DDE ихтисори "Dynamic Data Exchange," мебошад, ки он пешинаи OLE аст, "Object Linking and Embedding". Бо DDE, объектҳо бо истифода аз ҳаволаҳои дафтарӣ алоқаманд мешаванд, вале гузошта намешаванд.

Шумо метавонед DDE ҳаволаробо истифода аз амалиёти зерин созед: Азҷадвали электронии Calc чашмакеро интихоб намоед, онҳоро ба бағочи додугирифт нусхабардорӣ кунед ва ба дигар ҷадвали электронӣ гузашта, муколамаиИслоҳкунӣ - Нусхагузории махсусро интихоб кунед. Параметри Ҳаволаро интихоб кунед ва чизи дар бағочи додугирифтбударо чун DDE link нусхагузорӣ кунед. Ҳангоми фаъолкунии ҳавола, чашмаки гузошташуда аз мавқеи аслии худаш хонда мешавад.

## Focus

In a form document, a control must receive focus from the user in order to become active and perform its tasks. For example, users must give focus to a text box in order to enter text into it.

There are several ways to give focus to a control:

- Designate the control with a mouse or any pointing device.

- Navigate from one control to the next with the keyboard. The document's author may define a tabbing order that specifies the order in which controls will receive focus if the user navigates the document with the keyboard. Once selected, a control may be activated by some other key sequence.

- Select a control through an access key (sometimes called "keyboard shortcut" or "keyboard accelerator").

## Half-width and Full-width Characters

Half-width and full-width are properties used to differentiate characters used by some East Asian languages and scripts, mainly Chinese, Japanese, and Korean (CJK).

The Han characters, Hiragana and Katakana characters, as well as Hangul characters used by these scripts are usually of square shape, and on fixed-width (monospace) display they occupy space of two Latin/ASCII characters. They are therefore called full-width characters, while the letters in Latin alphabet, digits, and punctuation marks included in ASCII character set are called half-width characters.

For historical reasons, a set of square-shaped Latin letters, digits, and punctuation marks are also defined and used in CJK typography, in addition to or in place of their half-width counterparts. They are called full-width forms. Similarly, there are also half-width forms of the usually full-width Katakanas and Hangul Jamos, and they have narrower shapes instead of square ones. A character's half-width and full-width forms are essentially two ways of writing the same character, just like uppercase and lowercase forms of Latin alphabet. LibreOffice supports conversion between half-width and full-width, as well as ignoring width difference when matching text strings.

## IME

IME ин шакли ихтисоршудаи Input Method Editor (Таҳриргари Усули Дохилкунӣ) буда, он барномае мебошад, ки ба истифодбаранда имконияти дохил кардани ҳуруфоти мураккаби алифбоҳои ғайриғарбиро бо истифода аз клавиатураи муқаррарӣмедиҳад.

## JDBC

Шумо метавонед бо истифода аз Java Database Connectivity (JDBC) API ба махзани далелҳо аз LibreOffice пайваст шавед. Драйверҳои JDBC дар забони барномасозии Java навишташуда, аз платформа новобаста мебошанд.

## Numeral System

A numeral system is determined by the number of digits available for representing numbers. The decimal system, for instance is based on the ten digits (0..9), the binary system is based on the two digits 0 and 1, the hexadecimal system is based on 16 digits (0...9 and A...F).

## ODBC

ODBC ин протоколест, ки истифода аз он барномаҳо ба махзани далелҳо пайваст мешаванд. Забони даъватҳо SQL мебошад. Дар LibreOffice, шумо метавонед барои ҳар як махзани далелҳо барои сохтани даъватҳо фармонҳои SQL-ро истифода баред. Инчнин, шумо метавонед бо истифода аз мадади пешниҳодшуда, даъват ба махзани далелҳоро бо пахши муш созед ва он ба таври автоматӣ аз тарафи LibreOffice ба SQL баргардонида мешавад.

The 32bit ODBC functions required here can be installed on your system at any time with the help of the setup program supplied with your database. You can then amend the properties through the Control Panel.

## OLE

OLE объектҳо метавонанд ба ҳуҷҷатҳо алоқаманд бошанд, ё онҳоро метавон дар дохили ҳуҷҷат насб намуд. Насбкунӣ нусхаи объект ва тафсилоти барномаи сохтаи онро ба ҳуҷҷат мегузорад. Агар шумо объектро тағйир додан хоҳед, барномаи тавлидкардаи ин объектро ба ду бор пахш намудани муш фаъол кунед.

If an OLE object is linked to a target document, then the target document must be available in the location specified in the link. Deleting or moving the target document will make it impossible to open the linked OLE object. You can use the Save URLs relative to file system option in the General section of Load/Save Options to configure your system to save links relative to your filesystem.

## OpenGL

OpenGL ин забони графикаи 3Ч мебошад, ки онро SGI (Silicon Graphics Inc) кор карда баромадааст. Одатан ду шеваи ин забон истифода мешаванд: Microsoft OpenGL, ки барои истифода дар Windows NT сохта шудааст, ва Cosmo OpenGL ки SGI онро сохтааст. Cosmo OpenGL забони графикии мустақиле мебошад ,ки дар ҳамаи платформаҳо ва компютерҳо корӣ аст. Онро, ҳатто, дар компютерҳои бе асбоби махсуси графикаи 3Ч истифода бурдан мумкин аст.

## PNG

PNG ин формати дафтарҳои графикист, ки дар Интернет торафт зиёдтар во мехӯрад. Дафтарҳо бо истифода аз фактори интихобшавандаи фишурдашавӣ фишурда мешаванд ва бар хилофи формати JPG, дафтарҳои PNG ҳамеша бе бой додани ягон маълумот оиди акс фишурда мешаванд. PNG метавонад аксҳоро дар шакли 24 ва 8 Bit Color, миқёси ранги хокӣ васиёҳу сафед сабт кунад, ва агар лозим бошад, бо алфа каналҳо, ки барои хосиятҳои шаффофӣ истифода мешаванд таъмин кунад. Аксҳои формати PNG дошта метавонанд, бо нишон додани масалан танҳо ҳар сатри (сутуни) даҳумашон бор шаванд. Қисмҳои боқимондаи акс баъдтар паиҳам бор мешаванд.

## Page line-spacing (register-true)

In LibreOffice, the register-true feature is called Page line-spacing.

Page line-spacing refers to the coincident imprint of the lines within a type area on the front and the back side of a page. The page line-spacing feature makes a page easier to read by preventing gray shadows from shining through between the lines of text. The page line-spacing term also refers to lines in adjacent text columns, where lines in different columns use the same vertical grid, thereby aligning them vertically with each other.

Page line-spacing printing is particularly useful for documents that will have two pages set next to each other (for example, in a book or brochure), for multi-column layouts, and for documents intended for double-sided printing.

## RTF

RTF ин формати дафтарҳост, ки барои мубодилаи дафтарҳои матнӣ таҳия шудааст. Хусусияти хосаш он аст, ки форматкунӣ мустақиман ба шакли матни хоно табдил дода мешавад. Мутаассифона, дар муқоиса бо диагр форматҳои дафтарҳо, ин формат дафтарҳои дорои андозаи нисбатан калон месозад.

## SQL

Structured Query Language (SQL) забонест, ки барои МД истифода мешавад. Дар LibreOffice шумо метавонед дархостро дар намуди SQL ё интерактивӣ бо муш иҷро намоед.

## Алоқа

The Links to External Files command is found in the Edit menu. The command can only be activated when at least one link is contained in the current document. When you insert a picture, for example, you can either insert the picture directly into the document or insert the picture as a link.

Вақте ки объект мустақиман дар ҳуҷҷат гузошта шудааст, андозаи ҳуҷҷат на камтар ба андозаи объекти нусхагузоришаванда меафзояд. Шумо онро метавонед сабт кунед ва дар дигар компютер кушоед ва объекти гузошташудаи шумо дар ҷои гузоштаи шумо боқӣ хоҳад монд.

Агар шумо объектро чун алоқа гузоред, танҳо алоқа бо номи дафар гузошта мешавад. Андозаи ҳуҷҷат танҳо ба андозаи роҳи дафтар меафзояд, ки ин хеле ночиз аст. Вале, агар шумо ҳуҷҷататонро адр дигар компютер кушоед, дафтари алоқаманд бо ҷое дар ҳуҷҷати шумо бояд дар ҷои муайяншудааш бошад, то ҳуҷҷатро шумо дуруст дида тавонед.

Use Edit - Links to External Files to see which files are inserted as links. The links can be removed if required. This will break the link and insert the object directly.

## Беваҳо ва сағираҳо

Беваҳо ва сағираҳо истилоҳоти типографӣ буда дар тӯли солиёни зиёд мавриди истифода қарор гирифтаанд. Бева сатри охири саҳифа, ки ҳангоми чоп дар аввали саҳифаи оянда пайдо мешавад. Сағира ин сатри аввали саҳифа, ки ҳангоми чоп дар поёнисаҳифаи пешина пайдо мешавад. Дар ҳуҷҷати матнии LibreOffice шумо метавонед ин ҳолатро бо истифодаи Сабкҳои Параграф бартараф гардонед. Дар ин ҳолат шумо бояд шумораи сатрҳои дар як саҳифа ҷойгиршавандаро муайян созед.

## Дар ҷое часпонидан

Some windows in LibreOffice, for example the Styles window and the Navigator, are "dockable" windows. You can move these windows, re-size them or dock them to an edge. On each edge you can dock several windows on top of, or alongside each other; then, by moving the border lines, you can change the relative proportions of the windows.

To undock and re-dock, holding down the CommandCtrl key, double-click a vacant area in the window. In the Styles window, you can also double-click a gray part of the window next to the icons, while you hold down the CommandCtrl key.

## Дар ҷое часпонидан (Худпинҳоншаванда)

Дар ҳар як гӯшаи равзанаи асосӣ, ки бар он дигар равзанаҳо часпонида шудаанд, тугмачае мавҷуд аст, ки он имконияти нишон додан ва ё пинҳон кардани ин равзанаро дорост.

- Агар шумо тугмачаи дар гӯшаи равзана бударо барои нишон додани равзана пахш кунед, равзана аён мемонад, то даме ки шумо онро дубора пинҳон нанамоед (бо истифода аз ҳамон тугмача).

- Агар шумо равзанаро бо пахш кардани сарҳади равзана аён кунед, шумо функсияи Худпинҳоншавандаро фаъол мекунед. Ин функсия иҷозат медиҳад, ки равзанаи ноаёнро бо пахш намудани гӯшааш, муваққатан аён созем. Вақте ки шумо ба ҳуҷҷат бармегардед, равзанаи часпидашуда аз нав ноаён мегардад.

## Калиди асосӣ

Калиди асосӣ чун муайянкунандаи ягонаи майдонҳои махзани далелҳо хизмат мекунад. Муайянкунандаҳои ягонаи майдонҳои махзани далелҳо дар махзанҳои далелии релятсионӣ барои дастрас кардани маълумот аз дигар ҷадвалҳо истифода мешаванд. Агар ба калиди асосӣ аз дигар ҷадвал ишора шавад, он гоҳ ин ишораро калиди беруна меноманд.

Дар LibreOffice, шумо метавонед калиди асосиро дар низомгари ҷадвал муайян созед. Барои ин шумо ба сатри интихобшудаатон фармони дар болобударо интихоб мекунед.

## Кернинг

Кернинг маънои каму зиёд кардани холигии байни ҷуфти ҳарфост, то намуди зоҳирии матн беҳтар шавад.

Ҷадвалҳои кернинг дар худ маълумот оиди он, ки кадом ҷуфти ҳарҳо холигии бештареро талаб мекунанд, доранд. Ин ҷадвалҳо, одатан, як ҷузъи ҳуруфот мебошанд.

## МДи SQL / Сервери SQL

МДи SQL системаи махзани далелҳо мебошад, ки интерфейси SQLро фароҳам меоварад. МДи SQL асосан дар барномаҳои шабакавии мизоҷ/сервер, ки дар он мизоҷони гуногун сервери марказиро истифода мебаранд (мисол сервери SQL), аз ин сабаб онҳоро сервери МДи SQL ё ба тарзи кӯтоҳ сервери SQL меноманд.

Дар LibreOffice шумо метавонед МДи берунаи SQLро истифода баред. Онҳо метавонанд дар сабтгоҳи дохилӣ ва қ дар шабака бошанд. Пайвастшавӣ таввасути ODBC ё драйвери аслӣ Native Driver, ки дар LibreOffice вуҷуд дорад сурат мегирад.

## Махзани далелҳои релятсионӣ

Махзани далелҳои релятсионӣ ин маҷмӯи воҳидҳои маълумотӣ мебошад, ки он бо восита аз ҷадвалҳои ба таври формалӣ тавсифшуда ташкил шудааст ва маълумот аз он бо роҳҳои гуногун бе даровардани тағйирот ба сохтори ҷадвалҳо гирифта мешавад.

Системаи идораи махзани далелҳои релятсионӣ (RDBMS) ин барнома барои сохтан, тағйирот ворид кардан ва идора намудани махзанҳои далели релятсионӣ мебошад. RDBMS фармонҳои SQL-и аз тарафи истифодабаранда дохилшуда ва ё дар барнома бударо мегирад ва махзани далелҳоро месозад, ба он тағйирот ворид мекунад ва ё дастрас намудани маълумотро таъмин менамояд.

Намунаи хуби махзани далелҳои релятсиониро чун махзани иборат аз се ҷадвал - Харидор, Харид ва Инвойс тасвир кардан мумкин аст. Дар ҷадвали Инвойс, маълумоти харидор ва ё харид нест; вале, ин ҷадвал ишораҳо ба ҷадвалҳои Харид ва Харидор дорад.

## Объект

Объект ин элементи дорои далел мебошад. Он метавонад ахбори барнома, масалан матн ё графика бошад.

Объектҳо мустақил буда, аз ҳамдигар вобаста нестанд. Ба ҳамаи объектҳои дорои ягон маълумот, амалиётҳои муайянеро гузаронидан мумкин аст. Масалан, объекти графикӣ, дорои маҷмӯи фармоишот оиди ислоҳкунии акс ва ҷадвали электронӣ фармонҳои ҳисобкуниро дорост.

## Объекти Безйе

Хамидаи Безйе, хати каҷест, ки аз тарафи риёзидони фаронсавӣ - Пйер Безйе таъриф дода шудааст ва дар барномаҳои графикии дученака истифода мешавад. Ин хат бо нишондиҳии чаҳор нуқта сохта мешавад: нуқтаи ибтидо, нуқтаи интиҳо ва ду нуқтаи мобайнӣ. Объекти Безйеро бо ҳаракат додани ин нуқтаҳо бо воситаи муш тағйир додан мумкин аст.

## Сабткунии Нисбӣ ва Мутлақ

In various dialogs (for example, Tools - AutoText) you can select whether you want to save files relatively or absolutely.

Агар шумо сабти нисбиро интихоб кунед, объектҳои дорои ишораҳо ба дафтарҳои дигар дар ҳуҷҷати шумо нисбат ба мавқеи ҷойгиршавиашон дар низоми дафтарҳои компютератон сабт мешаванд. Дар ин ҳолат, аҳамияте надорад дар куҷо сохтори равоқи ишорашуда ҳифз шудааст. Дафтарҳо новобаста аз мавқеашон ёфта мешаванд, ба шарте ки дар ҳамон як диск бошанд. Ин дар он сурат муҳим аст, ки агар шумо хоҳед, ки ҳуҷҷататон барои дигар компютерҳои дорои сохтори гуногуни равоқҳову номгузории дискҳо, дастрас бошад. Инчуни, сабти нисбӣ тавсия мешавад, агар шумо хоҳед, ки дар сервери Интернет сохтори равоқ созед.

Агар шумо сабткунии мутлақро интихоб намоед, all references to other files will also be defined as absolute, based on the respective drive, volume or root directory. The advantage is that the document containing the references can be moved to other directories or folders, and the references remain valid.

## Тарҳи Мураккаби Матн (CTL)

Забонҳои дорои тарҳи муракаби матнӣ якчанд ё ҳамаи хусусиятҳои зеринро дошта метавонанд:

- Калимаҳои забон бо истифода аз рамзҳои аз якчанд қисмҳо иборатбуда навишта мешаванд.

- Самти матн аз рост ба чап аст..

Дар айни замон, LibreOffice забонҳои ҳиндӣ, тайӣ, яҳудӣ ва арабиро чун забонҳои дорои мураккаби матнқабул кардааст.

Enable CTL support using LibreOffice - PreferencesTools - Options - Language Settings - Languages.

## Форматкунии Сабкӣ ва Мустақим

A style is a set of formatting attributes, grouped and identified by a name (the style name). When you apply a style to an object, the object is formatted with the set of attributes of the style. Several objects of same nature can have the same style. As consequence, when you change the set of formatting attributes of the style, all objects associated with the style also change their formatting attributes accordingly. Use styles to uniformly format a large set of paragraphs, cells, and objects and better manage the formatting of documents.

When you do not use styles, and apply formatting attributes to parts of text directly, this is called Direct formatting (also called manual formatting). The formatting is applied only to the selected area of the document. If the document has several paragraphs, frames, or any other object, you apply direct formatting on each object. Direct formatting is available with the Format menu and with the Formatting toolbar.

A direct formatting attribute applied on a object overrides the corresponding attribute of the style applied to the object.

## Форматкунӣ

Форматкунӣ ин тарҳбандӣ кардани матн бо истифода аз диаграммаи таҳриригари матн ё DTP мебошад. Он аз муайянсозии формати коғаз, сарҳадҳои саҳифа, ҳуруфот ва эффектҳои ҳуруфотӣ, ва инчунин гузоштани холигиву фосилаҳо мебошад. Шумо матнро мустақиман ё бо истифодаи сабкҳои LibreOffice формат карда метавонед.

## Қуттӣ

1. In form controls, a spin button is a property of a numerical field, currency field, date field, or time field. If the property "Spin button" is enabled, the field shows a pair of symbols with arrows pointing to opposing directions, either vertically or horizontally.

2. In the Basic IDE, a spin button is the name used for the numerical field together with the two arrow symbols.

You can type a numerical value into the field next to the spin button, or select the value with the Up Arrow or Down Arrow symbols on the spin button. On the keyboard you can press the Up Arrow and Down Arrow keys to increase or reduce the value. You can press the Page Up and Page Down keys to set the maximum and minimum value.

If the field next to the spin button defines numerical values, you can also define a measurement unit, for example, 1 cm or 5 mm, 12 pt or 2".